ساعت ۱:٢٩ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱ اسفند ،۱۳٩٠  

 

 شاعر خشتمال

 

خراسان از دیرباز مهد شعر و شاعری بوده و هست.شعرایی که برخی چون حکیم سخن فردوسی توسی بدلیل آثار گرانبها و تاثیر گذار خود در زندگی ایرانیان برای همگان شناخته شده هستند و برخی بدلیلی جز شاعری. حیدر یغما شاعری که بیستم دی ماه ۱۳۰۲ خورشیدی در صومعه یکی از روستاهای نیشابور متولد شد از این گروه دوم است. او که پدر و مادرش در خردسالی او از خور و بیابانک  اصفهان راهی دیار خراسان شده بودند در بستر تهیدستی زاده شد، با نداری زندگی کرد و با نداری درگذشت. یغما  به همین دلیل به کار سخت خشتمالی برای گذران زندگی روی آورد، تا جایی که از آموختن  خواندن و نوشتن تا میانسالی بازماند.

او با این وجود از کودکی دلبستگی فراوانی به شعر داشت و با  گوش دادن به اشعار  فردوسی بزرگ  شب‌های بلند زمستان را به صبح می رساند. یغما  در جوانی راهی نیشابور شد  و پس از ازدواج با فراگیری  روخوانی قرآن و سپس فارسی خواندن را آموخت. حضور در  انجمن‌های روخوانی قرآن نیشابور و آشنا شدن با  ادب پیشگان و شاعران  شهر گام بعدی یغما بود. او برای نخستین بار در این جمع ها اشعار خود را عرضه کرد که با استقبال ادب پیشگان و شعر شناسان مواجه شد و وی را در ادامه  این راه مصمم تر کرد.

یغما در حالی که به شاعری ادامه می داد خشتمالی را نیز کنار نگذاشت و برهمین اساس در بین اهل ادب به شاعر خشتمال معروف شد. دست نوشته های او بدلیل نداشتن سطح بالایی از سواد دارای اغلاط املایی و هجایی فراوان بود اما با این وجود شعرش بر دل می نشست.

شاعر خشتمال نیشابور  در چهل سالگی برای نخستین بار شعرهای خود را قلمی کرد و  اولین مجموعه شعرش که نام  «اشک عاشورا»  را بر خود داشت در سال ۱۳۴۶ منتشر شد. یغما پس از سه سال مجموعه‌ای از رباعیاتش و در سال ۱۳۵۵ نخستین مجموعه غزل‌هایش را به چاپ رساند. او همچنین سال ۱۳۶۵ کتاب دیگر خود به نام «سیری در غزلیات یغما» را  به علاقه مندان ارائه داد.

اشعار یغما نزدیک ۴۵۰۰ بیت شعر است که گزیده‌ای از آن‌ها سال ۱۳۷۳  به همت جواد محقق نیشابوری در کتاب شاعر خشتمال به دوستداران او عرضه شد.این اشعار را می توان را می‌توان در سه جستار سخن عشق،سخن باخود و جهان بینی و باورها تقسیم بندی کرد . ۸۰ درصد شعرهای یغما سخن عشق است. او در این زمینه شعرهایی برابر با شاعران هم ردیف خود ندارد ولی در دیگر جستارها ابیات برجسته و در خور ستایشی با درون‌مایهٔ آزادگی، بسندگی، والا منشی، فرازهای تهیدستی، سرکشی و غرور از خود به یادگار گذاشته داست. شعرهای یغما پر از آرایه‌های ادبی معنوی و ظاهری است که  ساختگی نبوده و از درون او جوشیده‌اند. او در شعرهای خود کار و کارگری را ستوده و خود را بی‌نیاز از استاد دانسته زیرا که می‌پنداشته آن‌ها سخنی برای گفتن و آموختن به وی ندارند.

یغما در دوران زندگی گاهی متهم به سرقت اشعار مهجور قدما  و بازسازی و ارائه آنها به نام خود می شد و  گاهی هم شعرهایش ‌دزدیده شده و بدون حذف و اضافه ای توسط دیگران ارائه می شد.

شاعر خشتمال ما سرانجام شب دوم اسفند سال ۱۳۶۶ درگذشت و روز چهارم اسفند در  شادیاخ نیشابور به خاک سپرده شد .

رضا سلیمان نوری


کلمات کلیدی: