ساعت ۱:٤٢ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٠ تیر ،۱۳۸٦  

125مركزدرماني درشرايط بحران آلودگي صوتي

آلودگي صوتي در پايتخت بحراني شده است

مديرعامل شركت كنترل كيفيت هوا گفت: منطقه 6 با میزان آلودگی صوتی بالاتر از حد استاندارد به عنوان آلوده ترین منطقه به لحاظ آلودگی صوتی در شهر تهران شناسایی شده است. به گفته وي نصب سدهاي آكوستيكي در مجاورت بزرگراهها و خيابانها از جمله راهكارهاي كنترل آلودگي صوتي در نقاط بحراني است البته در ايران اغلب سدهاي صوتي بتني است در صورتي كه امروزه سدهاي صوتي شفاف براي حفظ نماي شهر نصب مي‌شود.

 آلودگى صوتى چيست؟

بحث آلودگى بحث مفصلى است، سالهاست كه در مورد آلودگى هوا و آلودگى آب و محيط زيست و خاك، مطالب بسيارى شنيده ايم. اما آلودگى جديدترى كه مجبور به تحمل آن هستيم «آلودگى صوتى» است.

همه ما به شكلهاى مختلف سروصدا را تحمل مى كنيم. در بعضى شرايط خود ما منبع مولد اين صدا و در برخى حالات قربانى آن هستيم. درست مانند افراد سيگارى و غيرسيگارى كه هر دو از دود موجود در محيط آسيب مى بينند. البته به طور حتم فردى كه قربانى يك امر غيرارادى و ناخواسته است هميشه بيشتر آسيب مى بيند.

تحقيقات نشان داده است افرادى كه در اطراف مراكز شلوغى چون فرودگاهها يا ايستگاههاى راه آهن و... زندگى مى كنند، در مقايسه با سايرين به دفعات بيشترى دچار سردرد مى شوند و احتمال بروز تصادفات كوچك در مورد آنها بيشتر است. اين افراد اعتياد بيشترى به مصرف قرصهاى مسكن و خواب آور پيدا مى كنند.

تفاوت آلودگى صوتى با ساير آلودگيها

اين آلودگى از جهات زير با ساير آلودگيهايى چون هوا، آب، خاك و... فرق دارد.

۱- آلودگى صوتى گذراست به اين معنا كه وقتى منبع آلودگى از بين برود محيط از آسيب آن حفظ مى شود. اما آلودگى اى كه در محيط ايجاد مى كنند باقى مى ماند.

۲- ساير انواع آلودگى را مى توان اندازه گيرى كرد، گرچه در مورد صوت مى توان هر صدا را به تنهايى اندازه گرفت اما سنجش و ارزيابى صداى كلى محيط كار مشكلى است.. ۳- تعيين و تفسير و توصيف شلوغى و صداى آزاردهنده كاملاً نسبى است.

يكى از عوامل تعيين كننده آلوده بودن يا نبودن چيزى بسته به آن دارد كه چه مقدار آن عامل به سلامت ما آسيب مى رساند و از آنجايى كه سروصدا عامل استرس و عامل بسيارى از بيماريهاى انسان است مى توان گفت شلوغى و سروصدايى كه باعث رنجش ما باشد، آلوده كننده محيط زندگيمان محسوب مى شود.

عوامل تشديد كننده آلودگى يك صدا

«بلندى» يك صدا تنها يكى از اجزاى تأثيرگذار آن بر انسان است. زمان، مكان مدت تأثيرپذيرى، منبع مواد صوت، شرايط روحى شنونده و كنترل يا عدم كنترل او بر آن صدا خود مى تواند صدايى را آزاردهنده يا روح افزا كند.

صداى باز نشدن يك بسته بيسكويت هرگز در گوشه اى از خيابانى شلوغ توجه ما را جلب نمى كند. به عبارتى آن را نمى شنويم اما همين صدا اگر در كتابخانه اى خلوت يك هفته پيش از امتحان كنكور! در حالي كه شب را نخوابيده ايم و الآن ساعت ۲ بعدازظهر است و... شنيده شود از صداى ناشى از هيجان آتش بازى چهارشنبه سورى و استفاده از انواع نارنجكها، بلندتر و آزاردهنده تر به نظر مى رسد!

واحد اندازه گيرى صوت:

(dB) يا دسى بل واحدى است كه در اين مقاله زياد به آن برخورد مى كنيم و واحد اندازه گيرى شدت صوت است. اين واحد لگاريتمى است، به اين معنا كه ۲ برابر شدن شدت صوت به مفهوم ۲ برابر شدن واحد دسى بل نيست.

مفهوم بلندى يك صدا در گوش انسان، مفهومى نيست كه مستقيماً به واحد دسى بل مرتبط باشد شدت صوت با مسافت هم نسبت عكس دارد.كه اين نسبت هم تابع ارتباطات عددى معمول نيست براى نمونه يك صداى ۱۰۰ دسى بلى در ۱۰ متر در مسافت ۲۰ متر db94 مى شود و در ۴۰ مترى معادل ۸۸ دسى بل (۲ برابر شدن مسافت ۶ واحد شدت صوت را كم مى كند) و...

سروصدا و ديدگاه روانشناسى:

تحقيقات نشان داده است كه انسانهاى درون گرا در مقايسه با افراد برون گرا نسبت به سروصدا تحريك پذيرتر هستند و كوچكترين صداها مى تواند آرامش درونى آنها را به هم بزند.

در ضمن اينكه در زمان ناراحتى، افسردگى، نگرانى يا شرايط سخت عاطفى همچون طلاق، بيكارى، مرگ يك عزيز و... صداهاى عادى تر فرد را زودتر به ستوه مى آورند و آنها را شلوغى قلمداد مى كند.

تفاوت بين «صدا» و «سروصدا» چيست؟

واكنش ما در مقابل صداها يكسان نيست. همه ما هر روز صداهاى مختلفى را در شرايط و مكانهاى متفاوت مى شنويم كه اگر آن صداها با امورى كه انجام مى دهيم تداخل داشته باشد آن صدا در نظر ما شلوغى يا سروصدا مى آيد.

صدايى كه براى يك فرد آزاردهنده است مى تواند براى ديگرى لذت بخش باشد.

شلوغى و صداى بلند آسيبهاى بيش از آسيب گوش ايجاد مى كند!

سروصدا علاوه بر مشكلات شنوايى، مى تواند مشكلات قلبى- عروقى، تند شدن ضربان قلب، افزايش فشارخون، مشكلات گوارشى، كم شدن هوشيارى و پايين آمدن قدرت حافظه، عصبانيت، اتساع مردمك چشم و كم شدن ديد را به وجود آورد.

همچنين يكى از مشكلاتى كه در اثر سروصدا ايجاد مى شود، به هم خوردن عادات خواب و بى خوابى است كه در شهرهاى بزرگ بسيارى از مردم با آن درگير هستند.

آلودگى صوتى باعث كاهش زمان خواب، يا افزايش تعداد دفعات بيدار شدن و به قول معروف از خواب پريدن مى شود.

براى اينكه يك صدا بتواند شخصى را از خواب بى خواب كند! چند عامل مهم است.

۱- نوع صدا و آلودگى صوتى (مثلاً صداى يك بلبل يا صداى وزوز پشه!)

۲- تكرار آن (صداى زنگ زدن يك ساعت يا به صدا درآمدن ۵ ساعت هر كدام به فاصله ۵ دقيقه از ديگرى)

۳- مدت آن (صداى ريخته شدن آب در يك ليوان يا صداى چكه چكه كردن شير آب به طور ممتد.)

۴- شدت آن (صداى نفسهاى عادى هم اتاقى در خوابگاه دانشجويى يا صداى خروپف شديد او)

۵- آستانه تحريك پذيرى يك شخص (شخص با صدايى به شدت ۳۵ دسى بل بيدار مى شود اما شخصى ديگر در ۹۰ دسى بل همچنان راحت مى خوابد و خم به ابرو نمى آورد.)

۶- مراحل خواب، اينكه ما اول خوابمان باشيم يا عميقاً خواب باشيم و هفت پادشاه را خواب ببينيم خيلى مهم است. قرار گرفتن شخص در مرحله عميق خواب نياز به شدت بيشترى از صوت براى بيدار شدن دارد.

- البته متغيرهاى ديگرى چون بالا رفتن سن هم مؤثر است. يك فرد جوان ممكن است به قول مادرش با صداى توپ و تانك هم بلند نشود اما يك پدربزرگ يا مادربزرگ با آهسته ترين صداى پاى نوه مچ او را مى گيرد!

- انگيزه براى بيدار شدن از خواب هم خود مهم است. روز كارى بيدار شدن و حضور در سر كار و كارت زدن آن هم ساعت ۸ صبح بسيار سختتر از بيدار شدن از خواب در روز جمعه آن هم ساعت 5/4 صبح و حضور در كوهستان است.

- از طرف ديگر سازش با سروصدا هم فاكتور مهمى است بسيارى از مادران كودكان خود را با صداى راديو و تلويزيون مى خوابانند و تحريك پذيرى او در مقابل صدا كم مى شود. اما عده اى ديگر در زمان خواب كودك حتى در خانه قدم هم نمى زنند!

مقايسه شدت چند نوع صدا با يكديگر:

- صداهاى موجود در خانه اى ساكت نه آپارتمانى شلوغ db ۲۰ - صداى صحبت معمولى db ۴۰ - صداى زنگ تلفن db ۶۰

- صداى هواكش سالم نه خراب!! db ۷۵ - صداى حاصل از ترافيك سنگين db ۱۰۰ - صداى ناشى از موتور هواپيما db ۲۰۰-۱۰۰

- اگر كار شما به گونه اى است كه بايد صدايى با شدت db75 را براى ۸ ساعت در روز تحمل كنيد مراقب گوشهاى خود باشيد و فكر اساسى كنيد.

اغلب خيابانهاي تهران،آلودگي صوتي بيش از  ۷۰دسي بل دارندبه آلاینده های موجود صدای بلند گوهای مساجد را نیز باید افزود.

يك متخصص و كارشناس آلودگي هوا گفت: با توجه به مدلسازي‌هاي انجام شده اكثر خيابان‌هاي شهر تهران داراي آلودگي صوتي بالاتر از از حد استاندارد و به ميزان  ۷۰دسي بل هستند.

دكتر "يوسف رشيدياز ترافيك، راه آهن، فرودگاه ، كارگاه‌هاي صنعتي و تجاري به عنوان مهم‌ترين منابع ايجاد آلودگي صوتي در كلان شهرها ياد كرد.

وي با اظهار اين كه حد استاندارد آلودگي صوتي براي اماكن مختلف متفاوت است،افزود:همچنين براي تعيين ميزان استاندارد آلودگي صوتي، هر شبانه روز به دو دوره زماني  ۶صبح تا  ۱۰شب و  ۱۰شب تا شش صبح تقيسم مي‌شود.

اين متخصص زيست محيطي و آلودگي هوا گفت:بر اين اساس،اين كه مكاني داراي كاربري تجاري، مسكوني، صنعتي، درماني و يا آموزشي باشد،ميزان استانداردها براي آنها در دو دوره مشخص شده شبانه روز متفاوت خواهد بود.

رشيدي افزود: مثلا براي ساختمان مسكوني در دوره زماني روز حد استاندارد آلودگي صوتي  ۵۵دسي بل و در دوره شب  ۴۵دسي بل است. وي ادامه داد:استاندارد آلودگي صوتي براي اماكن آموزشي و درماني نيز به خاطر كاربري خاصشان بايد پايين تري از ساير اماكن باشد.

اين متخصص اظهار داشت:با توجه به مدلسازي‌ها و اندازه‌گيري‌هايي كه انجام شده، آلودگي صوتي اكثر خيابانهاي تهران بسيار بالاتر از ميزان استانداردي است كه براي اماكن مسكوني در نظر گرفته شده است.

رشيدي افزود:وضعيت آلودگي صوتي خيابان‌هاي تهران در شب به خاطر پايين‌تر بودن حد استاندارد درنظر گرفته شده، بسيار بدتر از دوره زماني روز است. وي،يكي‌از دلايل مهم اين مشكل در تهران را محدود بودن تردد خودروهاي سنگين در اين شهر در دوره زماني شب دانست. اين متخصص آلودگي هوا گفت: كمترين ميزان سر و صدا در اكثر خيابان‌هاي شهر تهران در ساعات دو تا سه بامداد رخ مي‌دهد و بيشترين آن در ساعت  ۶تا  ۷صبح، به علت شروع ساعت كاري در شهر است. رشيدي افزود: البته براي مناطق جنوبي تهران ميل به ساعت  ۶صبح و در مناطق شمالي تر به سمت  ۷و  ۸صبح سوق پيدا مي‌كند. وي تاكيد كرد: به منظور كاهش اين مشكل در زندگي صنعتي امروزي، نياز به حركت جمعي است، به گونه‌اي كه بدون يك حركت جمعي نمي‌توان با موفقيت به حفاظت، بهره‌وري و بهره برداري منطقي از محيط زيست دست يافت.


کلمات کلیدی: