ساعت ۱:٠٤ ‎ق.ظ روز شنبه ٢٦ اسفند ،۱۳۸٥  

نگاهي به جاذبه‌هاي گردشگري استان كرمان

 

استان كرمان با صدها بناي ارزشمند تاريخي و جاذبه‌هاي طبيعي منحصربفرد محل مناسبي براي گذران تعطيلات نوروزي است. كرمان به عنوان شهري كه مخزن اسرار تاريخ است و خاطرات تلخ و شيرين بسياري در طول قرنها در سينه دارد، آماده پذيرايي از مسافران نوروزي است.

اين استان با ‪ ۱۸۶هزار و ‪ ۴۲۲كيلومتر مربع بيش از ‪ ۱۱درصد مساحت كل كشور را در بر مي‌گيرد و از شمال به خراسان و يزد، از جنوب به هرمزگان، از شرق به سيستان و بلوچستان و از مغرب به فارس محدود مي‌شود. كرمان آب و هوايي متغير دارد بگونه‌اي كه در مناطق كوهستاني مرتفع آن هوا سرد و در نواحي پست و جلگه‌اي هوا گرم است.

مهمترين كوههاي استان كرمان "جبالبارز، لاله‌زار و كوه‌هزار" هستند. در اين ميان ارتفاع كوه‌هزار به ‪ ۴۴۲۵متر مي‌رسد.

اغلب رودخانه‌هاي موجود در كرمان نيز فصلي هستند و مهمترين رود دايمي استان هليل‌رود است كه وارد باتلاق جازموريان مي‌شود. محصولات استان كرمان به علت متنوع بودن آب و هوا گوناگون است كه از مهمترين اين محصولات مي‌توان به پسته، خرما، انواع مركبات و صيفي‌جات اشاره كرد. همچنين علاوه بر قالي كرمان كه شهرت جهاني دارد، شالبافي، پته‌دوزي و قلم زني نيز از ديگر صنايع دستي اين استان هستند و پسته، زيره و حنا هم مهمترين سوغات آن شناخته شده‌اند.

از مهمترين آثار و بناهاي تاريخي و جاذبه‌هاي گردشگري استان كرمان نيز مي‌توان به حمام و مجموعه گنجعليخان، مجموعه‌هاي ابراهيم‌خان و وكيل، بازار، مسجدجامع، باغ شاهزاده، آستانه شاه‌نعمت‌الله ولي و گنبد جبليه اشاره كرد.

حمام گنجعليخان از معروفترين آثار تاريخي استان كرمان بشمار مي‌رود. ورودي اين حمام در بازار جنوبي كرمان واقع شده و مجموعه‌اي از تلفيق هنر و معماري با فضاي مناسب است.

اين حمام اثري بديع با كاشيكاريها، نقاشيها، گچ‌بريها، مقرنس‌كاري و كاربنديهاي زيبا با بكارگرفتن سنگها و تزيينات بسيار ظريف با مساحتي حدود هزار مترمربع است.

حمام از دو بخش رختكن و گرمخانه تشكيل شده و در قسمت رختكن با ايجاد قرينه‌سازي در ايوانها، ايوانچه‌ها و ستونهاي سنگي فضاي مناسبي بوجود آمده است.

حمام گنجعليخان هم‌اكنون به صورت گنجينه‌اي ديدني يكي از نقاط جذاب براي گردشگران در شهر كرمان محسوب مي‌شود. مجموعه گنجعليخان شامل ميدان، مدرسه، كاروانسرا، حمام، آب انبار، ضرابخانه، مسجد و بازار است.

مجموعه‌هاي وكيل، ابراهيم‌خان و حاج‌آقاعلي نيز از ديگر اماكن ديدني شهر كرمان هستند. در اين مجموعه‌ها هم بازار، حمام، مسجد و كاروانسراهايي وجود دارد كه هر يك بيانگر گوشه‌اي از تاريخ سراسر باعظمت اين شهر هستند.

مسجدجامع كرمان يكي از زيباترين مساجد ايران است كه داراي سر در رفيع صحن، ايوان و شبستان مي‌باشد.

تاريخ بنا به موجب كتيبه سردر اصلي آن سال ‪ ۷۵۰هجري قمري و ارزشمندترين قسمت بنا كاشيكاري معرق محراب و سردر شرقي مسجد است. سابقه تاريخي مسجد امام نيز به قرن پنجم هجري مي‌رسد.

برج آجري ضلع شمال شرقي و سه محراب گچبري شده از قسمتهاي بسيار مهم اين مسجد است.

گنبد جبليه از ديگر بناهاي تاريخي شهر كرمان است كه در شرق اين شهر و در دامنه كوههاي مسجد صاحب‌الزمان قرار دارد.

تاريخ دقيق ساخت و نحوه كاربرد اين گنبد سنگي روشن نيست و گفته مي‌شود در ساخت آن از شير شتر استفاده شده است.

اين گنبد به عنوان تنها بناي سنگي كرمان هم‌اكنون به گنجينه كتيبه‌هاي تاريخي سنگي تبديل شده است.

باغ شاهزاده ماهان كه يكي ديگر از مكانهاي ديدني و تاريخي استان كرمان بشمار مي‌رود در فاصله ‪ ۴۰كيلومتري شهر كرمان در دامنه‌هاي شمالي كوههاي تيگران ماهان قرار گرفته است.

اين باغ بوسيله عبدالحميد ميرزا فرمانفرما حاكم كرمان در اواخر دوره قاجار بنا شد. طرح اصلي باغ شامل دو عمارت با يك رشته آب نما و حوضهاي به هم پيوسته در محور مركزي است كه آن را به يكي از زيباترين باغهاي تاريخي ايران مبدل ساخته است.

عمارت سردر، عمارت شاه‌نشين و حمام قسمتهاي مختلف اين باغ را تشكيل مي‌دهند و در قسمت جلو عمارت اصلي حوض بزرگي با پنج فواره قرار دارد.

اين حوض كه آبش از قنات معروف به تيگران سرچشمه مي‌گيرد به پاشويه سنگي اطراف آن ريخته و از آنجا به شكل آبشار جاري مي‌شود.

 

در امتداد جريان آب از دو سمت گلكاري پياده‌روهاي اصلي و رديفهايي از سروهاي بلند چشم‌اندازي زيبا را پديد آورده است. مساحت اين باغ حدود پنج هكتار و داراي انواع درختان ميوه است. زيبايي اين باغ همواره مورد تحسين گردشگران داخلي و خارجي قرار داشته است.

آرامگاه شاه‌نعمت‌الله ولي در ماهان نيز يكي از زيباترين شاهكارهاي معماري ايران و از آثار برجسته واقع در استان كرمان است.

ساخت اين مجموعه نيمه اول قرن نهم آغاز شد و شش قرن يعني تا اواخر قرن چهاردهم ادامه يافت.

عمارت تاريخي مرقد شاه‌نعمت‌الله ولي، صحنها و رواقهاي اطراف آن حدود شش هزار مترمربع وسعت دارد.

اين عمارت شاهكاري از هنر معماري شش قرن اخير و باغ‌سازي بسيار فرح‌انگيز است كه صفايي عارفانه را به هر بازديدكننده هديه مي‌كند. نخستين كسي كه فرمان داد گنبد و بارگاهي مجلل بر مرقد شاه نعمت‌الله ولي بنا شود، سلطان احمدشاه بهمني پادشاه دكن هندوستان بود كه از مريدان و هواخواهان خاص او به شمار مي‌رفت.

درهاي ورودي آستانه احتمالا در هندوستان ساخته شده‌اند. بر روي‌درهاي آن كه تعداد آنها پنج جفت است نقوش هندسي خاتم كاري شده و قطعاتي از عاج فيل در آن بكار رفته است. دو مناره بلند به ارتفاع ‪ ۳۸/۵متر، رواق شاه‌عباسي و دارالحفاظ، سر در محمدشاهي، صحن وكيل، صحن اتابكي و صحن ميرداماد از جمله قسمتهاي مختلف آستانه شاه‌نعمت‌الله ولي هستند.

يكي از اشياء با ارزش آستانه، پته‌اي است كه توسط ‪ ۹تا ‪ ۱۲زن در مدت سه سال براي روانداز مقبره شاه‌نعمت‌الله ولي دوخته شده است. طول اين روانداز پته ‪ ۴۰۵و عرض آن ‪ ۲۶۵سانتيمتر است.

تعدادي كشكول مزين به خط و نقش، تعدادي تبرزين حكاكي شده به همراه شمشير مرصع با جلد چرمي، سپرهاي متعدد از پوست كرگدن و فولاد، كتابهاي خطي ، چاپ سنگي و چاپي كم‌نظير، تعدادي پته، ترمه و شال و ظروف چيني و بلور از ديگر اشياء ارزشمندي است كه در آستانه شاه‌نعمت‌الله ولي نگهداري مي‌شوند.

از ديگر نقاط ديدني استان كرمان "جيرفت كهن" است كه به عنوان مهد تمدن بشريت آثار بسيار ارزشمند و برجسته‌اي را در دل خود جاي داده و هم‌اينك به عنوان بهشتي براي محققان و انديشمندان علوم باستانشناسي مطرح است.

حوزه فرهنگي جيرفت كهن در جنوب شرق ايران و در كنار رودي به نام هليل به طول ‪ ۴۰۰كيلومتر واقع شده است. به گواه باستانشناسان اين شهر كهن تاريخي يكي از مناطق غني فرهنگي در دنياي باستانشناسي به شمار مي‌رود.

اوج شكوفايي تمدن جيرفت كهن به هزاره سوم قبل از ميلاد مي‌رسد بطوري كه در آن دوره با تمدنهاي بين‌النهرين در غرب و حوزه رود سند در شرق ارتباط فرهنگي تجاري داشته است.

در محدوده تاريخي جيرفت كهن ‪ ۲۲تپه باستاني، پنج قلعه بزرگ، دهها محوطه باستاني و دو شهر باستاني از جمله شهر كهن "دقيانوس" و "كمادين" شناسايي شده است.

گنجينه سكه محل نگهداري مسكوكات متعلق به ادوار مختلف تاريخي، بناي تاريخي كتابخانه مركزي، باغ هرندي و گنجينه سازهاي سنتي كرمان، گنجينه دفاع مقدس كرمان و روستاي تاريخي ميمند شهربابك از ديگر نقاط ديدني و گردشگري در استان كرمان به شمار مي‌روند.


کلمات کلیدی: