الودگی ۴
ساعت ٤:٥٩ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٥ اسفند ،۱۳۸٥  

دكتر ميرنيا معاون سازمان محيط زيست با بيان اين مطلب  گفت: براساس آمار كمتراز 20 درصد فاضلاب هاي صنعتي و خانگي در كشور تصفيه مي شود و بيش از 80 درصد فاضلاب هاي خانگي و صنعتي كشور بدون تصفيه و به صورت خام وارد محيط زيست مي شود كه اين روند، آلودگي خاك آب هاي زيرزميني را در پي دارد كه نمونه بارز آن افزايش ميزان نيترات در آب چاه هاست. براساس گزارش ها آب مشهد و بخش اعظمي از مناطق شمال كشور به دليل نفوذ فاضلاب هاي صنعتي و خانگي و كودهاي شيميايي به سفره هاي آب زيرزميني آلوده است.

وي افزود: براساس تحقيقات، پساب كارخانه هاي صنعتي و پتروشيمي از جمله مواردي است كه به آلودگي خاك منجر مي شود.

به گفته معاون سازمان محيط زيست براساس آمار از 300 شهرك صنعتي موجود در كشور تنها 45درصد شهرك هاداراي سيستم تصفيه فاضلاب هستند و فاضلاب هاي صنعتي 255 شهرك- كه داراي آلودگي هاي شديدي است- به طور مستقيم به محيط زيست وارد مي شود.

دكتر ميرنيا افزود: گزارش ها نشان مي دهد در برخي از مناطق كشور آلودگي سبزيجات كه ناشي از آلودگي خاك بر اثر فاضلاب هاي صنعتي است منجر به بيماري هايي از جمله سرطان در انسان شده است.

به گفته معاون سازمان حفاظت محيط زيست در حال حاضر استان اصفهان بالاترين ميزان آلودگي خاك را در كشور داراست. در همين راستا بخش زيادي از خاك اين استان به ويژه در اطراف رودخانه زاينده رود به دليل سرازير شدن فاضلاب هاي خانگي تصفيه نشده شهرك مسكوني بهارستان آلوده است. علاوه بر اين كه 100 هكتار از مناطق جنوب تهران، عسلويه، بوشهر و زمين هاي اطراف مس سرچشمه در كرمان، استان سيستان و بلوچستان و مناطق زيادي در خوزستان به ترتيب در رده خاك هاي آلوده كشور قرار دارد.

دكتر ميرنيا درپاسخ به اين پرسش كه براساس آمار چند درصد از خاك كشور داراي آلودگي ناشي از فاضلاب هاي خانگي و صنعتي مي باشد، گفت: به صورت موردي ميزان آلودگي خاك بخشي از استانها و شهرهاي كشور مشخص است اما آمار دقيقي از اين مسئله در دست نيست تا بتوان با اتخاذ راهكار به مقابله با اين آلودگي ها پرداخت.

اما اطلس آلودگي خاك در حال تهيه است كه به زودي آمار دقيقي از ميزان آلودگي خاك در كشور به دست مي آيد.

معاون سازمان محيط زيست همچنين با اشاره به اين كه يكي از اثرات ديگر آلودگي خاك بيابان زايي است خاطرنشان كرد: آلودگي خاك در مناطق بسياري باعث از بين رفتن پوشش گياهي و كاهش رشد و نمو گياهان مي شود كه به مرور زمان اين مسئله باعث فرسايش خاك و بيابان زايي مي شود.

وي يكي ديگر از موارد آلودگي خاك را كه خوشبختانه در كشور ما كمتر ديده مي شود، باران هاي اسيدي در اثر آلودگي و دود كارخانه ها ذكر كرد و گفت: دود و آلاينده هاي ناشي از فعاليت كارخانه ها وارد هوا مي شود و به صورت باران هاي اسيدي به خاك برمي گردد و به مرور جذب سفره هاي آب زيرزميني مي شود كه اين پديده در آلودگي هاي خاك بدترين نوع آلودگي محسوب مي شود چرا كه در وهله اول باعث از بين رفتن پوشش هاي جنگلي و در وهله دوم باعث آلودگي منابع آب در حد وسيع مي شود و به همين دليل سازمان محيط زيست به شدت با تاسيس كارخانه كك سازي در منطقه سوادكوه مخالف است.

وي همچنين گفت: در بين آلودگي هايي كه محيط زيست را تهديد مي كند آلودگي خاك به دليل فراگيري اثرات زيانباري كه هم براي محيط زيست و هم براي استان دارد مهم ترين نوع آلودگي محسوب مي شود.

وضعيت محيط زيست تهران بحرانی است

در حاليكه هم‌اكنون تهران با كمتر از 2/1 درصد از كل مساحت و 20 درصد جمعيت كشور، حدود 35 درصد واحدهاي توليدي و صنعتي را در خود جاي داده و با معضلات عديده زيست‌محيطي رو به روست، لغو محدوديت احداث صنايع در شعاع 120 كيلومتري تهران، اعتراض برخي كارشناسان و مسؤولان محيط زيست را در پي داشت.

بر اساس صورتجلسه‌ هيات‌ وزيران‌ در خصوص ممنوعيت‌ احداث‌ صنايع‌ در شعاع‌ 120 كيلومتري‌ تهران‌ مصوب‌ 20/3/1346 مقرر شده بود كه براي‌ ايجاد صنايع‌ در تهران‌ و حومه‌ تا شعاع‌ 120 كيلومتري‌ اجازه‌ ايجاد صنايع‌ - مگر با اجازه‌ هيات‌ دولت - داده‌ نشود.

روز گذشته دكتر زاهدي، وزير معين رييس‌جمهوري در شوراي اداري دماوند در اين خصوص گفت كه محدوديت احداث كارخانجات و مراكز صنعتي در شعاع 120 كيلومتري تهران بر اساس مصوبه بيستمين جلسه استاني هيات دولت لغو شد.

اين در حاليست كه به گفته مهندس بزرگيان، مديركل محيط زيست استان تهران 542 هزار واحد توليدي، صنعتي، خدماتي و تجاري در استان وجود دارد كه از اين تعداد 175 هزار واحد كارگاهي، توليدي و صنعتي است.

از سوي ديگر اداره كل محيط زيست استان تهران 46 هزار واحد توليدي، صنعتي و كارگاهي را شناسايي و پايش كرده است كه از اين تعداد 17 هزار و 500 واحد با مجوز وزارت صنايع و معادن ايجاد، تعدادي نيز با مجوز وزارت بازرگاني تأسيس شده‌اند و مابقي غيرمجازند و بدين ترتيب بايد گفت كه 70 تا 80 درصد صنايع در استان تهران مجوز سازمان محيط زيست را ندارند! از سوي ديگر در سال 84 از 46 هزار واحد شناسايي شده بين 5 تا 7 درصد تنها مورد پايش قرار گرفته‌اند!

سرپرست معاونت محيط انساني سازمان حفاظت محيط زيست:

سازمان محيط زيست مخالف لغو مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران است.

دكتر اصيليان، سرپرست معاونت محيط انساني سازمان حفاظت محيط زيست در خصوص لغو مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در درون شعاع 120 كيلومتري تهران با اعلام اين كه مخالف لغو اين مصوبه هستيم، به ايسنا مي‌گويد: تهران با مشكلات زيادي همچون آلودگي هوا، تمركز جمعيت، كمبود آب و ... مواجه است و اكثر سرمايه‌گذاران علاقه‌مند به سرمايه گذاري در تهران هستند كه با لغو مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران عملا مناطق محروم كشور از سرمايه‌گذاري براي احداث صنايع محروم خواهند شد.

ي با اشاره به اين كه شهركهاي صنعتي بايد با هدف استقرار صنايع سطح استان به داخل آنها و ايجاد تمركز در اين زمينه بكارگيري شوند، مي‌افزايد: به هيچ عنوان موافق نيستيم كه شهرك جديدي احداث و صنعت جديدي در آن مستقر شود.

سرپرست معاونت محيط انساني سازمان حفاظت محيط زيست با اشاره به اين كه 17 پلاك از سوي دولت براي استقرار صنايع مزاحم استان تهران به صورت شهركهاي صنعتي در نظر گرفته شده بود، ادامه مي‌دهد: اين پلاكها هم‌اكنون تكميل شده و اگر قرار است پلاكهاي جديدي داده شود بايد مطالعات علمي و ارزيابي زيست‌محيطي در اين خصوص انجام و صرفا براي استقرار صنايع موجود بكارگيري شوند.

وي با اشاره به اين كه سازمان حفاظت محيط زيست و رياست سازمان مخالف لغو اين مصوبه هستند، مي‌افزايد: اين در حاليست كه مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران يك تبصره داشت كه سازمان حفاظت محيط زيست درخواست كرده بود كه آن تبصره نيز لغو شود، چرا كه شرايط زيست‌محيطي تهران بحراني است. به گفته اصيليان پيشتر از اين صنايع كد «الف» و «ب» كه بيشتر صنايع مواد غذايي و بسته بندي بوده و فاقد پساب و پسماند هستند از اين مصوبه مستثني شده بودند.

وي با اشاره به اين كه تهران ديگر ظرفيت ترافيك آب و تمركز بيشتر را ندارد، به ايسنا مي‌گويد: بايد صنايع در كل كشور مستقر شده تا اين بار از تهران برداشته شود. سرپرست معاونت محيط انساني سازمان حفاظت محيط زيست مي‌افزايد: قصد داريم به دولت پيشنهاد دهيم كه صنايع الكترونيك كه نيروي كار كمتر و آلودگي پاييني را دارند تنها در تهران مستقر باشند.

وي با اشاره به اين كه تهران به كرج متصل شده، جنوب تهران پر شده و انتقال صنايع مزاحم و آلاينده مانند سنگبري‌ها به شهركهاي صنعتي مانند شمس‌آباد به دليل نبود آب هنوز محقق نشده است، مي‌گويد: هم‌اكنون تهران از لحاظ زيست‌محيطي در وضعيت بحراني قرار دارد و اكثر صنايع آن داراي مشكل پساب بوده و متاسفانه آبهاي زيرزميني را آلوده مي‌كنند. به گفته اصيليان در محلهاي كه صنايع بيش از حد مستقر شده‌اند گزارشات متعددي از آلودگي آبهاي زيرزميني گزارش شده است. وي با اشاره به اين كه 15 درصد از آلودگي هواي تهران مربوط به صنايع است، مي‌گويد: حدود يك سوم صنايع كشور در استان تهران مستقر هستند كه اين رقم بسيار بزرگ است، از سوي ديگر استان قزوين بعد از تهران بيشترين سفارش احداث صنعت را داشته و تقاضاهاي احداث صنعت جديد رو به افزايش است.سرپرست معاونت محيط انساني سازمان حفاظت محيط زيست تاكيد مي‌كند: سازمان حفاظت محيط زيست در تلاش است تا طي نامه‌اي مخالفت خود را با لغو مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران اعلام كند.

 يك كارشناس محيط زيست:

لغو مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران تهديد جدي براي كشاورزي و منابع غذايي استان تهران خواهد بود

دكتر شفيع‌پور، استاد دانشگاه و كارشناس محيط زيست نيز در گفت‌وگويي با ايسنا در اين خصوص مي‌گويد: هر مصوبه‌اي كه منتهي به بارگذاري جمعيتي، شغلي و زيست‌محيطي و ايجاد تمركز در استان تهران شود، مغاير اهداف توسعه پايدار براي نجات تهران است.

وي مي‌افزايد: در حالي كه تهران كمتر از 2/1 درصد از كل مساحت كشور را تشكيل مي‌دهد، حدود 35 درصد واحدهاي توليدي و صنعتي و 20 درصد از جمعيت كشور را در خود جاي داده است كه بدين ترتيب تراكم فوق العاده‌اي در اين پيكره جمعيتي وجود دارد، بنابراين لازم است براي توزيع عادلانه فرصتهاي شغلي و ثروت ملي بار سرمايه‌گذاري و شغلها در گستره كشور توزيع شود كه بدين منظور سياستهاي تمركززدايي از استان و شهر تهران از ضرورتهاي انكارناپذير است. اين كارشناس محيط زيست مي‌گويد: مضاف بر اين منابع زيستي مانند هوا و آب مدت زيادي است كه از ظرفيت جمعيتي تهران فراتر رفته يعني در بهترين برآورد آب شرب موجود استان تهران تنها مي‌تواند پاسخگوي حداكثر 13 ميليون نفر جمعيت باشد كه به آستانه آن هم رسيده‌ايم، از سوي ديگر در زمينه آلودگي هوا و صدا نيز چندين سال است كه از آستانه هم عبور كرده‌ايم! وي با اشاره به اين كه لغو مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران وضع تهران را بسيار وخيم تر از آنچه هست مي‌كند، مي‌افزايد: اين در حاليست كه با وجود اين مصوبه تعداد زيادي صنايع متخلف داريم و حسب مورد استقرارهايي نيز با مجوز دولت در اين محدوده طي ساليان گذشته صورت گرفته است. اين كارشناس محيط زيست تاكيد مي‌كند: چنانچه مصوبه لغو شود، به صورت شتابان و لجام‌گسيخته تمامي عرصه‌هاي موجود تهران مورد تاخت‌وتاز ساخت و سازهاي صنعتي قرار گرفته و تغيير كاربري غيرمجاز اراضي كشاورزي به صنعتي شدت مي‌گيرد. به گفته وي لغو مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران تهديد جدي براي كشاورزي و منابع غذايي استان تهران خواهد بود. اين كارشناس محيط زيست مي‌گويد: تنها فناوريهاي فاقد آلودگيهاي زيست محيطي و فاقد نياز به نيروي انساني زياد مانند صنايع نرم افزاري كه متخصصان آن بالفعل در محدوده شهري تهران استقرار دارند قابليت ايجاد در تهران را خواهند داشت.

مدير گروه حقوق محيط زيست دانشگاه‌ آزاد اسلامي واحد علوم تحقيقات:

در زمان جنگ هم نتوانستند مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران را لغو كنند

دكتر دبيري، مدير گروه حقوق محيط زيست دانشگاه‌ آزاد اسلامي واحد علوم تحقيقات نيز در گفت‌وگويي با ايسنا با اشاره به اين كه حتي در زمان جنگ هم نتوانستند مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران را لغو كنند، مي‌گويد: در آن زمان تنها تعدادي از اين صنايع را از اين مصوبه مستثني كردند. وي با اشاره به اين كه مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران مربوط به سال 46 بود و پيش از ايجاد سازمان حفاظت محيط زيست در هيات وزيران به تصويب رسيد، مي‌افزايد: تنها يكي از اهداف اينمصوبه مسايل زيست محيطي بود و پشت اين مساله ديدگاههاي كلان انديشي مانند آمايش سرزمين، جانمايي كارخانجات و ... بود.

دبيري ادامه مي‌دهد: يكبار در زمان دكتر ابتكار نيز وزارت صنايع در تلاش بيهوده‌اي خواستار لغو اين مصوبه شد كه در پي مخالفت سازمان حفاظت محيط زيست اين قضيه را ديگر پيگيري نكردند. وي با تاكيد بر اين كه لغو مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران، پاك كردن صورت مساله بوده است، تاكيد مي‌كند: اثرات و تبعات اقتصادي اين امر كه شامل افزايش شديد زمينهاي تهران و قزوين، محروميت ساير استانها از صنايع جديد، مشكلات آمايش زمين و ... خواهد بود 10 سال آينده خود را به خوبي نشان خواهد داد.

اين استاد دانشگاه با اشاره به اين كه لغو اين مصوبه حاشيه‌نشيني را گسترش مي‌دهد، به ايسنا مي‌گويد: افزايش بار مهاجرت، فقر، حاشيه‌نشيني و ... نيز از تبعات اين امر است. وي خاطرنشان مي‌كند: پس از اين بايد منتظر لغو مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 50 كيلومتري اصفهان باشيم هر چند كه لغو اين مصوبه نيازمند تصويب نهايي مجلس است كه به نظر مي‌رسد نمايندگان اصفهان نيز با اين امر موافق باشند! اين استاد دانشگاه با اشاره به اين كه اگر مشكل در مصوبه بود، مي‌توانستند شعاع را فعلا 100 كيلومتر كنند و يا برخي صنايع اضطراري را مجوز دهند، مي‌گويد: معلوم نيست با چه استدلالي جلو رفته‌اند، از سوي ديگر سازمان مديريت نيز بايد در اين خصوص به طرفداري از سازمان حفاظت محيط زيست بر مي‌آمد. وي مي‌افزايد: هم‌اكنون با لغو مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران سازمان حفاظت محيط زيست در مكانيزم بعدي خود بايد به ضوابط استقرار صنايع متوسل شود و اجازه ندهد كارخانجاتي كه آلاينده هستند حداقل در تهران مستقر شوند. دبيري با تاكيد بر اين كه حدود 50 تا 60 مصوبه پس از مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران آمد و تعداد قابل توجهي از صنايع غير آلاينده از اين مصوبه مستثني شدند، مي‌گويد: به غير از اين نوع صنايع تنها يك سري از صنايع آلاينده مانند صنايع فلزي، سيمان، پتروشيمي و ... باقي مانده‌اند كه به نظر مي‌رسد با لغو اين مصوبه شرايط استقرار اين صنايع در تهران فراهم شود. وي در پايان تاكيد مي‌كند كه لغو مصوبه ممنوعيت استقرار صنايع در داخل شعاع 120 كيلومتري تهران بي‌اعتنايي به محيط زيست محسوب مي‌شود.

پيامدهای زيست محيطی آلودگی هوای تهران

نخستين زنگ خطر جدی درباره آلودگی هوای تهران در سال ۱۳۷۴ به صدا درآمد. در آن هنگام نزديک به يکصد نفر از کارشناسان و مدرسان حوزه‌های مرتبط محيط زيست، جغرافيا و شهرسازی در پی نشستی در سالن اجتماعات پارک‌شهر متنی موسوم به بيانيه "هوای تهران ۷۴" منتشر کردند که در آن برای نخستين بار از آلودگی هوای تهران به عنوان يک "بحران ملی" که راه مقابله با آن "عزم ملی" است، نام برده شد. اين بيانيه عمدتا بر آثار بهداشتی و بيماری‌زای آلودگی هوا تاکيد داشت و نويسندگان آن کوشيدند بر اين نکته پا بفشرند که يکی از عوامل عمده همه‌گيری نگران کننده بيماری‌هايی همچون افسردگی، اضطراب و انواع ناراحتی‌های تنفسی در تهران، آلودگی هوا بوده و اين پديده را می‌بايست از جمله عوامل قابل توجه مرگ و مير در تهران به شمار آورد.لبته، اين بيانيه آنقدر بازتاب نيافت که بتوان تصور کرد همچون مانيفستی برای همه فعاليت‌های بعدی مقابله با آلودگی هوا در تهران مورد توجه بود، اما واقعيت اين است که در همه سالهای بعد از انتشار اين بيانيه همچنان اثر بهداشتی آلودگی هوا بود که مورد توجه قرار می‌گرفت و آثار زيست محيطی، ‌اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (از جهت تاثيری که بر تخريب و رنگ‌باختگی آثار تاريخی، معماری و فرهنگی دارد) اين پديده فراموش شده است. دليل اين امر شايد اين باشد که آماری که سه سال بعد از بيانيه "هوای تهران ۷۴" توسط جايکا (کنسرسيومی از مشاوران بين‌المللی که با محوريت کارشناسان ژاپنی طرح جامع برای کاهش آلودگی هوای تهران را تدوين کردند) منتشر شده بود، بسيار هول‌انگيز بود: آلودگی هوا سالانه بين ۷ تا ۹ هزار نفر را در تهران می‌کشد! يعنی به طور متوسط سالانه هشت هزار نفر و تقريبا هر ساعت يک نفر.

دويست سال پيش که تصميم اوليه شاه اسماعيل برای پايتخت شدن تهران را آغا محمد خان قاجار به مرحله اجرا درآورد، اين منطقه قصبه سرسبز و خوش آب و هوايی بود که به خاطر چنارهای بسيار بلند و هميشه پربرگ و بارش به آن قصبه چنارستان‌ها می‌گفتند.

تهران امروز چندان شباهتی به آن قصبه خوش آب و رنگ ندارد. نکته اول، آلودگی شديد "ديد" در شهر است. در بيش از دويست روز از ايام سال غلظت ذرات معلق آنچنان بالا است که گستره ديد کامل را به کمتر از پانصد متر کاهش می‌دهد. به همين دليل ساکنان محدوده دو سوم جنوبی شهر اغلب تصوير محو و کدری از توچال را می‌بينند. از يک سوم بالای شهر هم دو سوم جنوبی آن به زحمت ديده می‌شود، اغلب هم اين بخش از شهر در هاله‌ای از "دود مه" خاکستری غرق است.

کاهش ميدان ديد شايد ملموس‌ترين اثر زيست محيطی آلودگی هوا در تهران باشد. جز آن، رنگ باختگی پوشش گياهی شهر هم قابل توجه است. نتايج بررسی جايکا نشان می‌دهد که بيش از هفتاد درصد درختان واقع در حاشيه بزرگراه‌های تهران به دليل انباشت لايه‌ای از ذرات زيانبار روی شاخ و برگشان در حالت نيمه مردگی قرار دارند. همچنين به دليل آلودگی شديد هوا به تدريج گونه‌های گياهی سازگار با اقليم تهران از پهن برگ به سوزنی برگ تغيير کرده‌اند و به واقع چنارستان سابق اکنون به شهر کاج‌های نيمه مرده تبديل شده است. تغيير گونه‌های سازگار از پهن برگ به سوزنی برگ خود عامل ديگری برای افزايش آلودگی هوا می‌شود زيرا توان پالايش هوا توسط سوزنی برگ‌ها خيلی کمتر از درختان پهن برگ است. البته نمی‌‌توان از آلودگی هوا به عنوان عامل اصلی گريز حيات وحش‌بومی منطقه تهران نام برد، اما ترديدی نيست که اين پديده دست کم موجب کاهش شمار پرندگان بومی منطقه شده است. قطعا در هيچ مقطع از تاريخ تهران، شمار پرندگان موجود در اين شهر تا به اين حد کم نبوده است و پرندگان موجود نيز عمدتا گونه‌های جان سختی مانند کلاغ، ياکريم و گنجشک هستند. از گونه‌های کم نظير دامنه‌های البرز، همچون عقاب طلايی و هما نيز سالهاست که مطلقا حتی يک نمونه در حوالی شهر تهران ديده نشده است.

درباره تاثير آلودگی هوا بر آثار معماری و تاريخی شهر تهران، تاکنون گزارش مستندی منتشر نشده است. اما يک نکته در اين باره قابل تامل است: تغيير نمای ساختمان‌های تهران از نمونه‌های سنتی و قديمی آن مانند آجر و گچ به شيشه و سنگ. تصور اين است که نماهای آجری که از جمله نمايه‌های اصلی معماری ملی ايران هستند، در تهران به سرعت کدر و کثيف شده و باز پيرايی و شست‌ و شوی آنها دشوار و پر هزينه و بعضا نا ممکن است. تمامی آثار معماری مهم و بافت قديمی شهر نيز با همين نما ساخته شده است، به همين دليل نگهداری اين بناها هميشه هزينه‌های قابل توجهی به متوليان آنها تحميل می‌کند. از اين رو، به تدريج شاهد واپس‌نشينی آجر و پيشروی شيشه در تهران بوده‌ايم. پديده‌ای که باعث می‌شود تهران،‌ پايتخت و مهمترين شهر ايران، نشانی ازهويت اين سرزمين نداشته و جهانگردان به محض ورود به آن، سرخورده از حال و هوايی که از سرزمين هزار و يک شب در ذهن داشته‌اند، بخواهند به سرعت به اصفهان و شيراز و يزد و کرمان بگريزند.

موضوع زباله های بیمارستانی در سیستم قضائی رسیدگی می شود

با توجه به اینکه تا کنون تکلیف چگونگی امحاء صحیح زباله های بیمارستانی مشخص نشده است و همچنان زباله های عفونی در اطراف شهر تهران و در فضای باز سوزانده می شود ، تصمیم گرفته شده که این موضوع در سیستم قضائی مورد رسیدگی قرار گیرد.

دکتر سعید صفاتیان در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: جلسات متعددی در خصوص پیگیری موضوع زباله های بیمارستانی انجام شد و در نهایت به منظور اینکه این موضوع حساس به نتیجه لازم ختم شود ، بنا شد از طریق حقوقی و سیستم قضائی مورد رسیدگی قرار گیرد.مشاور اجتماعی دادستان کل کشور تصریح کرد: با وجود اینکه بحث های بسیاری با حضور مسئولان شهرداری تهران و وزارت بهداشت در خصوص امحاء صحیح زباله های بیمارستانی در دادستانی کل کشور صورت گرفت اما این بحث به نتیجه نرسید و همچنان شاهد سوزاندن زباله های خطرناک بیمارستانی در اطراف شهر تهران هستیم.صفاتیان گفت: بررسی موضوع زباله های بیمارستانی در سیستم قضائی این امکان را به وجود خواهد آورد که علل به نتیجه نرسیدن این موضوع به صورت حقوقی مورد بررسی قرار گیرد و در صورتی که قصور و سهل انگاری متوجه دستگاهی شود ، برخورد قضائی لازم انجام خواهد شد.وی خاطر نشان کرد: معرفی مقصران در خصوص این موضوع منوط به پایان بررسی در سیستم قضائی است.

محیط زیست ایران در آستانه نابودی!

محیط زیست ایران با تمامی گونه های نادر و منحصر به فرد در دنیا ، در حالی امروز در آستانه نابودی قرار گرفته که هنوز هم مسئولان سازمان محیط زیست به عمق فاجعه ای که در انتظار محیط زیست کشور است پی نبرده اند. به گزارش خبرنگار مهر ، محیط زیست با تمام تنوع آن و موجودات زنده به عنوان نعمت های خداوند ، امانت در نزد ما هستند که گذشتگان برای ما به ارث گذاشته اند اما اینکه تا کنون مردم و در راس همه مسئولان مربوطه در حفظو نگهداری این ارثیه با ارزش چگونه عمل کرده اند جای سئوال دارد.اصل 50 قانون اساسی حفاظت از محیط زیست یک پدیده عمومی تلقی کرده و تمامی فعالیت های اقتصادی که منجر به آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران می شود را ممنوع کرده است اما آیا به واقع در جهت رعایت این اصل حرکتی انجام شده است.در روزگار امروز در حالی با افزایش روز افزون آلودگی رودخانه ها ، کاهش مساحت جنگل ها ، نابودی تالاب ها ، تشدید آلودگی هوا و کاهش ذخایر دریایی و منابع آبی مواجه هستیم که سال ها پیش از این ، در ارتباط با نابودی آنان هشدار داده شده بود.آمارها نشان می دهد مساحت کل جنگل های ایران (طبیعی و دست کاشت) در حدود 2/14 میلیون هکتاراست که البته در گذشته ‌نه چندان دور ، این میزان به 18میلیون هکتار می رسید اما در اثر افزایش جمعیت ، توسعه‌ شهرها و اراضی کشاورزی ، ایجاد تاسیسات و صنایع و همچنین تخریب و تجاوز و در نهایت بی توجهی مسئولان میزان آن کاهش قابل توجهی یافته است. تخریب جنگل ها و شکار گونه های نادر وحشی در حالی ادامه دارد که سازمان حفاظت محیط زیست و دستگاه های مسئول به رغم اطلاع از چنین تخریب های وحشتناکی دست به اقدام جدی نزده اند.از سوی دیگر معضل آلودگی هوا امروز به یک تهدید جدی در شهرهای بزرگ تبدیل شده و هر ساله جان بسیاری از انسانها را می گیرد ، به گونه ای که امروز  آلودگی ناشی از گرد و غبار ، ترافیک سنگین ، وجود خودروهای قدیمی گازوئیل ‌سوز (اتوبوس های دولتی) ، فقدان شبکه حمل و نقل عمومی مناسب و استفاده زیاد از خودروهای شخصی ، وجود پالایشگاه ها در داخل و حاشیه شهر ، استقرار کارخانه‌ها و صنایع آلوده در حوالی شهرهای بزرگ از جمله علل اصلی افزایش آلاینده ها در هوای کلان شهرها به شمار می آید.بررسی وضعیت محیط زیست کشور نشان می دهد که سیاست های حفاظتی از گونه های گیاهی و حیوانی به صورت منطقی تعیین و اعمال نمی شود و این امر به روند تخریب مناطق حفاظت شده سرعت بیشتری داده است.ایران از نظر شاخص‌های پایداری محیط زیست با کسب رتبه 132در بین 146کشور جهان ، در انتهای جدول جهانی قرار گرفته که در این جدول که 146 کشور جهان از نظر وضعیت زیست محیطی ، اجتماعی و اقتصادی مورد ارزیابی قرار گرفته اند فنلاند ، نروژ ، اروگوئه ، سوئد ، ایسلند و کانادا به ترتیب در جایگاه اول تا ششم جهان قرار گرفتند و کشور ایران با کسب ۸/۳۹ امتیاز بعد از کشورهایی همچون آنگولا ، بورکینافاسو ، ویتنام ، لیبی ، چاد و... در مقام یک صد و سی و دوم جهان قرار گرفته است.هشدار متخصصان محیط زیست نسبت به نابودی تالاب های کشور در حالی شدت گرفته که تغذیه آب های زیر زمینی ، مهار سیلاب های ، پیشگیری از نفوذ آب های شور ، جلوگیری از فرسایش خاک و حفظ سواحل و رسوب گیری ، رونق توریسم و حفظ جمعیت های حیات وحش از جمله کارکردهای مهم تالاب ها به شمار می آید اما متاسفانه تصمیم های غلط و برخوردهای نا مناسب با مشکلات از سوی مسئولان ، به نابودی تالاب های کشور دامن زده است. تالاب هایی که به دلیل ورود پساب ها و فاضلاب ها و آلودگی های نفتی ، در معرض خشک شدن و یا نابودی قرار گرفته اند.از سوی دیگر برخی کارشناسان محیط زیست معتقدند که طی سال های اخیر روند منقرض شدن برخی گونه ها همچون قوچ ایرانی در مناطق خوش ییلاق بسیار مشاهده شده و این امر از سوی سازمان حفاظت محیط زیست مورد توجه قرار نگرفته است.کارشناسان کمبود امکانات و تجهیزات محیط بانان در مناطق حفاظت شده را یکی از علل ناتوانایی محیط بانان در مقابله با شکارچیان غیر مجاز می دانند و معتقدند در اغلب مناطق حفاظت شده محیط بانان تجهیزات لازم برخورد با شکارچیان غیر مجاز را ندارند ، لذا برای مقابله با آنان همواره با مشکلات عدیده ای مواجه هستند و این امر حتی انگیزه آنان را برای مقابله با شکارچیان از دست داده است .روند تخریب مناطق حفاظت شده و انقراض گونه های نادر حیات وحش به سرعت در حال انجام است و این در حالی است که در ارتباط با این موضوع تا کنون برنامه جدی و سیاست خاصی در دستور کار سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان مسئول اصلی در این امر قرار نگرفته است.با وجود اینکه رئیس سازمان حفاظت محیط زیست از ابتدای تصدی مسئولیت در این سازمان بر رفع مشکلات محیط بانان تاکید کرده بود و وعده تامین تجهیزات و امکانات آنان را داده بود اما کماکان محیط بانان از وضعیت معیشتی و تجهیزات خود گله مند هستند و مرگ چند تن از آنان در مناطق حفاظت شده ، گواه این امر است.تجهیزات در اختیار محیط بانان ، حتی جوابگوی حفاظت از خودشان هم نیست و این امر باعث شده تا هر از چند گاهی از کشته شدن آنان به دست قاچاقچیان باشیم. محیط بانانی که به رغم نداشتن تجهیزات دفاعی مجبورند حتی مدت زمان طولانی در مناطق حفاظت شده بسر برند و این در حالی است که هیچ گاه اعتراض آنان به جایی نرسیده است.سازمان حفاظت محیط زیست در حالی نام حفاظت را به دنبال خود یدک می کشد که کمبود امکانات محیط بانان به جایی رسیده که نیروهای حفاظتی خود سازمان نیز در طی سال جاری مجبور شده اند چندین بار به کشتار گونه های وحشی مبادرت کنند.کشته شدن خرس قهوه ای در دانشگاه و کشته شدن تعدادی گراز در مرکز رادیویی خلخلال به دست محیط بانان محیط زیست گواه این امر است که رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در برابر علت وقوع چنین حوادثی فقط به این نکته  اشاره کرده که کسانی که این حیوانات را کشته اند باید خودشان پاسخگو باشند.مسئولانی که حفاظت از محیط زیست کشور وظیفه اصلی آنان است ، چرا در مقابل چنین حوادثی که خود مسبب اصلی آن هستند سکوت می کنند و به کاستی ها و بی توجهی های خود اعتراف نمی کنند. فاطمه واعظ جوادی ، بارها به این نکته تاکید کرده است که عمده‌ ترین منشاء ‌آلودگی و تخریب محیط زیست صنایع به شمار می آیند اما اینکه چرا با وجود اینکه این خطر به خوبی احساس می شود از 400 شهرک صنعتی در کشور فقط 40 شهرک مجهز به سیستم تصفیه ‌خانه فاضلاب است.وی گفته ، صنایع آلاینده ای که داخل شهرها فعالیت می کنند ، موظف هستند بر اساس استانداردهای زیست محیطی به کار خود ادامه دهند و در صورتی که قادر به انتقال به خارج شهر نیستند برای ادامه فعالیت در محدوده شهرها باید نسبت به رعایت قوانین محیط زیست اهتمام بیشتری داشته باشند و هر گونه تخلف آنها غیر قابل اغماض است اما اینکه چرا هنوز درصد بالایی از آلودگی ها به این صنایع بر می گردد جای سئوال دارد.ز سوی دیگر رئیس سازمان حفاظت محیط زیست هشدار داده است ، لیست مربوط به صنایع آلوده را تا پایان امسال اعلام می کنیم اما آنچه مسلم است اعلام اسامی صنایع آلوده همچون اعلام اسامی مفسدان اقتصادی می ماند که در صورتی که حتی اعلام نیز شود هیچ تاثیری در روند کار ندارد چرا که جدیتی در سازمان محیط زیست برای ممانعت از فعالیت چنین صنایعی احساس نمی شود.حفاظت از محیط زیست در حالی مورد بی توجهی مسئولان قرار گرفته که طی 9 ماه که از فعالیت دکتر فاطمه واعظ جوادی در سازمان حفاظت محیط زیست می گذرد تنها اتفاقاتی که در این سازمان رخ داده عزل و نصب های پی در پی مدیران بخش های مختلف بوده است. تغییرات مدیریتی که نه تنها تاثیری در روند عملکرد سازمان نداشته بلکه فقط باعث ترک مدیران لایق و دلسوز از این سازمان شده است .یادمان باشد که موهبت الهی طبیعت به عنوان امانتی در نزد ما سپرده شده و در سایه حفاظت از آن است که می توان آن را به نسل آینده واگذار کرد و علاوه بر مردم  که همواره باید نسبت به حفاظت از محیط زیست احساس مسئولیت کنند، سازمان حفاظت محیط زیست نیز موظف است بر اساس قانون به رسالت خود در حفظ و حراست از محیط زیست همت گمارد تا این نعمات اللهی را تقدیم نسل آینده کند.


کلمات کلیدی: