آلودگی ۲
ساعت ٤:٥۸ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٥ اسفند ،۱۳۸٥  

    حوادث جهاني آلودگي هوا

    از سال1925 به بعد، حوادث نگران كننده اي در رابطه با آلودگي شديد هوا در شهرهاي بزرگ دنيا اتفاق افتاد كه به سه مورد آن اشاره مي كنيم.

    حادثه دره ميوز بلژيك: دسامبر1930 حدود60 نفر انسان و تعداد زيادي گاو و گوسفند به علت وجود وارونگي هوا و تراكم آلاينده هاي خروجي از صنايع، سازنده اسيد سولفوريك، شيشه سازي و تهيه روي، تلف شدند. حالت وارونگي حدود5 روز طول كشيد و بيشتر مرگ و ميرها در روزهاي چهارم و پنجم دسامبر گزارش شده است. غلظت So2 هوا طي روزهاي ياد شده تا38 قسمت در ميليون بوده است.

    دونورا پنسيلوانيا- آمريكا:31 اكتبر1948 حالت پايداري بر فراز شهر دونورا مستقر شد و تراكم آلاينده هايي كه از صنايع فولاد ناشي مي شد، باعث بيماري6 هزار نفر از جمعيت12 هزار نفري شهر شد كه تعداد زيادي از آنان بستري شدند.

    لندن: 5 تا9 دسامبر1952 مه- دود يا اسماگ شهر لندن را فرا گرفت، اين پديده از معروفترين حوادث ناگوار آلودگي هواست. در آن روزها حدود4 هزار مرگ و مير به علت آلودگي هوا گزارش شده است. در اين حادثه نيز تراكم ذرات و انيدريد سولفورو كه به علت پديده وارونگي هوا افزايش يافته بود، علت اصلي مرگ و مير شناخته شده است. در تمامي موارد ياد شده و ساير حوادث مشابه بيشتر قربانيان افراد مسن، بيماران ريوي و اطفال خردسال بوده اند.

    اين حوادث و حوادث مشابه در نيويورك، لوس آنجلس، پوزاريكاي مكزيك و غيره منجر به وضع قوانين، مقررات و استانداردهايي شد كه از آن زمان تا به حال چندين بار تجديد شده است.

    سابقه قانون گذاري در ايران از سه دهه تجاوز نمي كند. آخرين قانون در سال1374 به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد كه آيين نامه اجرايي آن پس از5 سال در شهريور1379 به تصويب هيات وزيران رسيد و ابلاغ شد.

    منابع آلودگي هوا

    منابع انتشار آلاينده هاي هوا را به دو گروه ثابت و متحرك تقسيم     كرده اند. گروه ثابت شامل صنايع، نيروگاهها و مراكز تجاري و مسكوني     مي شوند و منابع متحرك انواع وسايل نقليه از موتور سيكلت تا هواپيما و كشتي را در برمي گيرند.

    آلودگي هوا در صنايع هم به علت مصرف سوخت است و هم نوع فرايند، در حاليكه در منابع متحرك آلودگي هوا حاصل احتراق سوخت بوده و به صورت گازهاي آلاينده و يا ذرات، وارد هوا مي شود. مقدار آلودگي توليد شده از منبع را با وزن آلودگي به واحد وزن مواد خام مصرفي يا محصول توليدي بيان مي كنند و به آن »ضريب انتشار« مي گويند.

    آثار آلودگي هوا

    آثار مضر آلودگي هوا بر سلامت انسان، حيوان، گياهان و همچنين تخريب مواد، موضوع بررسي و مطالعات زيادي بوده است. طي چند دهه اخير مساله باران هاي اسيدي، لايه اوزن و گرمايش زمين و پيامدهاي آن بر اكوسيستم و انسان نيز مورد مطالعه و بحث دانشمندان قرار گرفته است.

     A.V. Kneese از كارشناسان برجسته سازمان جهاني بهداشت مي گويد: »در مورد آلودگي هوا، تقريباً در همان وضعي هستيم كه ماهي ها در آب آلوده«. آنجا كه عوامل زيادي در تاثير آلودگي هوا بر سلامت انسان موثرند اثبات آثار آلودگي هوا بر سلامت انسان مشكل خواهد بود. با اين حال، اطلاعات زيادي وجود دارد كه مي توان به آنها استناد كرد.

    مطالعات اپيدميولوژي در جريان حوادث ناگوار لندن، دونورا و غيره، مطالعات انجام شده در محيط هاي كار و همچنين مطالعات روي حيوانات آزمايشگاهي، بسياري از آثار نامساعد آلودگي هوا بر سلامت انسان را به خوبي نشان مي دهد. در اين موارد به طور عمده غلظت هاي غيرمعمول آلودگي مطرح بوده اند. در سال هاي اخير نيز مطالعاتي در بعضي از شهرهاي بزرگ و آلوده انجام گرفته است كه بر اساس آنها به روابطي بين غلظت آلودگي (ميزان ذرات معلق) و ميزان مرگ و مير دست يافته اند.

فتح الله امي صبح امروز در مراسم اعلام برنامه‌هاي هفته هواي پاك افزود: بانك جهاني اعلام كرده است كه خسارت آلودگي هوا در كشور ايران در سال 2004 رقم 8/7 ميليارد دلار و در سال 2001 نيز 1/7 ميليارد دلار بوده است.

وي با بيان اينكه 89 درصد آلودگي هواي تهران ناشي از تردد خودروهاست، افزود: بيشترين بار خسارت آلودگي هوا كه در كل كشور در حال بالارفتن است، بر دوش دولت است.

آلودگي هوا، سالانه 100 هزار تهراني را به بيمارستان مي فرستد 

صرفاً به دليل مشكلات تنفسي ناشي از آلودگي‌ هوا، سالانه 100 هزار تهراني روانه بيمارستان مي‌شوند.

در حالي كه 10 سال پيش برآورد انجام شده توسط گروه بين‌المللي جايكا بيانگر ابتداي نيم درصد جمعيت شهر به بيماري‌هاي ناشي از آلودگي‌ هوا بود، ارزيابي‌هاي اخير شركت كنترل كيفيت هوا حكايت از افزايش اين مقدار به بيش از يك درصد دارد.

براساس اين گزارش درباره ميزان مرگ و مير ناشي از آلودگي هوا اتفاق نظر وجود ندارد و اين شمار در گزارش جايكا بين 7 تا 9 هزار نفر در سال، در گزارش چندي پيش شركت كنترل كيفيت هوا نزديك به 4 هزار نفر در سال و در گزارشي كه توسط ايسنا منتشر شد،  بين يك تا 2 هزار نفر در سال اعلام شده است. البته منبع گزارش ايسنا فقط نقل قول دكتر ايرج خسرونيا متخصص داخلي است.

وي با اعلام اين که در هواي آلوده مژک‌ها که باعث جلوگيري از ورود عناصر زائد به ريه‌ها مي‌شوند، مسموم شده و ذرات معلق در هوا به راحتي وارد دستگاه تنفسي مي‌شوند، گفت: اين ذرات در لابه‌لاي ريه‌ها تجمع يافته در نتيجه اکسيژن رساني و تهويه دستگاه تنفسي دچار اختلال شده و دي اکسيد کربن جانشين اکسيژن در گلبول‌هاي قرمز مي‌شود.

وي افزود: به اين ترتيب به مغز، کليه و کبد به اندازه کافي اکسيژن نرسيده و شخص مبتلا در ابتدايي‌ترين مراحل دچار حالت تهوع، سرگيجه، ضعف عمومي و تپش قلب مي‌شود.

اين متخصص، تجمع اکسيژن رساني به مغز در اثر هواي آلوده را موجب از دست دادن قدرت تفکر نيز دانست و عنوان کرد: همچنين، تجمع بيش از حد سرب در بدن باعث ايجاد مشکلاتي براي سيستم عفوني، گلبول‌ها و سيستم عصبي مي‌شود.

دکتر خسرونيا 10 تا 15 درصد افراد را در معرض آلودگي هوا در فصول مذکور دانست و اعلام کرد: اغلب اين افراد به دليل کهولت يا بيماري دچار عوارض ناشي از آلودگي هوا مي‌شوند؛ ضمن آنکه 5 درصد آنها مجبور به مراجعه به پزشک شده و يک درصد در بيمارستان بستري مي‌شوند و از اين ميان يک تا 2 در هزار فرد مبتلا فوت مي‌کند.

اما گزارش ديگري درباره منبع انتشار آلودگي در هواي تهران حكايت از آن دارد كه نقش موتورسيكلت‌ها در اين باره 40 برابر اتوبوس‌هاست.

تهرانی‌ها در سال گذشته از هر چهار روز یک روز را عملا نفس نکشیده‌اند!. شهرهای بزرگ دیگر ایران هم کم‌کم به فهرست شهرهای آلوده جهان اضافه می‌شوند: مشهد، شیراز، تبریز و شاید اصفهان.

بهترین راه : تصفیه‌کننده خانگی

‌تازگی وسايلي براي تصفيه هوا ايجاد شده‌اند كه خوش‌بختانه در بازار ایران هم قابل‌تهیه هستند. اين دستگاه‌ها حجم قابل‌توجهي از هوا را تصفيه مي‌كنند و مي‌توانند به‌راحتي در منزل استفاده ‌‌شوند. هرچند استفاده از این وسایل در حجم وسيع و در سطح شهر موثر نیست، اما در منزل مي‌توانند كمك‌كننده باشند و غلظت آلاينده‌ها را در اتاق يا محل كار كم ‌كنند. استفاده از این دستگاه‌ها، یک نکته منفی هم دارد که آلودگی هوای شهر را به‌شدت به رخ شما می‌کشد و شاید وحشت‌زده‌تان هم بکند! وقتي فيلتر اين دستگاه‌ها را عوض مي‌كنيد، مي‌بينيد كه از آلودگی هوا كاملا سياه شده‌اند. این، هوایی است که داریم در آن نفس می‌کشیم.

سازمان بازرسی کشور هشدار می‌دهد

سازمان بازرسي كل كشور، در گزارشي در مورد آثار زيان‌بار آلودگي هواي تهران  و كلان‌شهرهاي كشور بر سلامت مردم و محيط‌زيست، هشدار داده است.

در اين گزارش، کارشناسان و بازرسان سازمان بازرسي کل کشور هشدار داده‌اند که آلودگي هوا به‌عنوان يك «معضل ملي» و «تهديدي جدي عليه سلامت انسان‌ها و محيط‌زيست» موجب شده که شهر تهران در رديف يكي از آلوده‏ترين شهرهاي دنيا قرار گيرد.

سازمان بازرسی به این نتیجه رسیده که علت آلودگی هوای تهران، این‌ها بوده‌است: آلايندگي بيش از حد مجاز مراكز صنعتي و ميليون‌ها دستگاه خودرو، عدم جديت دستگاه‌هاي مربوطه برای اجراي وظايف‌محوله، پراكندگي مديريت‌ شهري و معضل ترافيك، فقدان ساختار اجرايي مناسب برای نظارت وكنترل بر روند روبه‌فزونی اين پديده مخاطره‌آميز.

زنگ خطري به نام آلودگي 

اولين زنگ خطر درباره آلودگي هواي تهران در ايران در سال 1374 به صدا درآمد. هنگامي كه نزديك به يك صد نفر از كارشناسان محيط زيست، متني به عنوان بيانيه «هواي تهران 74» منتشر كردند كه در آن براي نخستين بار از آلودگي هواي پايتخت به عنوان يك بحران ملي كه راه مقابله با آن عزم ملي است، نام برده شد.

 بيش از 10 سال از آن تاريخ مي‌گذرد و اين روزها با موضوعي به نام آلودگي هوا هنوز هم دست به گريبان هستيم.

بيانيه سال 1374 عمدتاً برآثار بهداشتي و بيماري‌زايي آلودگي هوا تأكيد داشت و نويسندگان آن كوشيدند براين نكته پافشاري كنند كه يكي از علل اپيدمي بيماري‌هايي همچون افسردگي، اضطراب و انواع ناراحتي‌هاي تنفسي در تهران، آلودگي هواست و اين پديده را بايد از جمله عوامل قابل توجه مرگ و مير در تهران به شمار آورد.

 آماري كه سه سال بعد از صدور بيانيه "هواي تهران 74" توسط جايكا (كنسرسيومي از مشاوران بين المللي كه با محوريت كارشناسان ژاپني طرح جامعي براي كاهش آلودگي هوا تدوين كردند) اعلام شد، يك قدم تا فاجعه فاصله داشت: سالانه بين 7 تا 9 هزار نفر در تهران به دليل آلودگي هوا جان خود را از دست مي‌دهند! يعني به طور متوسط سالانه 8 هزار و تقريباً هر ساعت يك نفر در اثر اين نوع آلودگي جان مي‌بازند. مرگ و مير براثر آلودگي هوا فقط مختص تهران نيست و به گزارش سازمان ملل متحد هر سال 3 ميليون نفر از مردم جهان براثر اين پديده جان خود را از دست مي دهند. با اين حال سهم آسيايي ها در اين ميان بيش از ديگران بوده و تحقيقات نشان مي‌دهد كه در اثر آلودگي هوا در منطقه آسيا، كودكان و مادران دچار انواع بيماري‌هاي تنفسي مي‌شوند و سالانه 500 هزار نفر در اثر آلودگي هوا مي‌ميرند.

بد نيست بدانيد كه سالانه بيش از 420 هزار تن منوكسيدكربن وارد هواي كشور مي‌شود و شهر تهران با بيش از 2 ميليون خودرو، حدود 50 درصد از كل اين آلودگي را ايجاد مي‌كند. براساس اعلام كارشناسان بيش از 70 درصد از آلودگي هواي تهران به خاطر وجود خودروهاي فرسوده است  عدم تناسب ميان تعداد خودروهاي توليدي باظرفيت ترافيك شهري، كمبود ظرفيت لازم براي حمل و نقل عمومي، خودروهاي فرسوده، استاندارد نبودن يا كيفيت نازل برخي ازخودروهاي توليدي، استاندارد نبودن سوخت خودروها، فقدان آموزش هاي عمومي و ضعف اطلاع رساني و كنترل ترافيك؛ از جمله عوامل مؤثردر ايجاد و افزايش بحران آلودگي هواي تهران هستند.

با وجود همين آمارها كافي است كه مشخص شود در چند دهه اخير، مشكلات حمل و نقل و به تبع آن آلودگي هوا در تهران به صورت بزرگترين معضل شهري درآمده و تهران را به يكي از آلوده‌ترين، پرازدحام ترين و نامنظم‌ترين كلان شهرهاي جهان تبديل كرده كه از حداقل شرايط استاندارد روز دنيابرخوردار است.

     براساس آمارهاي موجود ميزان آلايندگي ناشي از مراكز صنعتي و كارگاه‌هاي توليدي و نيز وسايل نقليه در كشور ما 2/8 برابر استاندارد جهاني است.

   كابوسي به نام آلودگي هوا 

اين واقعيت كه تهران نيز  به‌مانند بسياري از شهرهاي دنيا از مشكلات ناشي از آلودگي هاي زيست‌محيطي رنج مي برد و فرسنگ‌ها از شهري كه براي اولين بار در تاريخ به عنوان پايتخت ناميده شد دور شده است، انكارناپذير است. دليل اين مدعا گزارشي است كه از سوي سازمان بازرسي كل كشور منتشرشده و در بر دارنده آمار و ارقام نگران‌كننده اي است.

براساس بررسي‌هاي انجام‌شده، تردد ميليون‌ها دستگاه خورو در تهران و افزوده شدن سالانه بيش از 500 هزار دستگاه خودرو جديد به ويژه در سال‌هاي اخير و افزايش 100 درصدي تعداد اتومبيل‌هاي تهران در طول سال‌هاي 1379-1383 و مصرف روزانه 70 ميليون ليتر انواع سوخت هاي فسيلي، هواي شهر تهران را به وضعي اسفبار درآورده است.

شايد شگفت‌انگيز باشد اگر مقدار آلاينده هايي را كه هر ساله وارد هواي اين شهر پرجمعيت مي شود را بدانيم. تهران سالانه 3/2 ميليون تن مواد ‌سمي  و گازهاي مرگ آور را در خود جاي مي‌دهد و از اين ميزان آلاينده، تقريبا بيش از 80  درصد را خودروها به خود اختصاص مي دهند. اين  امر موجب شده تا اين شهر كه روزگاري به دليل هواي خوب و مناسبش مورد توجه مردم بود، امروز سيمايي مرگ‌آور به خود بگيرد، و هر روز 27 نفر از شهروندان اين شهر دراثر اين آلودگي جان خود را از دست دهند. به واقع تهران ديگر حتي جلوه‌اي اندك از گذشته‌اش را با خود ندارد و به شهر افسون شده بي‌شباهت نيست.

در دومين روز‌ مرداد ماه سال 1384 هنگامي كه هيات وزيران بر اساس برنامه چهار ساله كشور لزوم جايگزيني خوردوهاي فرسوده را  مطرح كرد و اعلام كرد كه دولت به منظور كاهش مصرف سوخت و جلوگيري از اثرات زيست‌محيطي ناشي از تردد خودروهاي آلاينده قصد دارد تا در سال 84  تعداد 200 هزار خودرو فرسوده را از سيستم حمل و نقل خارج كند،  شايد  اولين‌ بارقه‌هاي اميد دميده شد و تمام روزهاي تاريك و آلوده تهران  و شهرهاي بزرگ كشور از ياد رفت.

تهران  به غير از رقم خيره كننده 3 ميليون خودرو در خود مركزي براي استقرار كارخانه‌ها و شركت هاي بزرگ توليدي است كه در حاشيه پايتخت جايي براي خود يافته‌اند. بيش از 35 درصد كارخانه‌ها و واحدهاي صنعتي، توليدي، و خدماتي كشور در تهران و اطراف اين شهر بزرگ قرار دارند، كه تعدادشان بيش از 540 هزار واحد است.

ازدحام اين كارخانه ها  در حاشيه اين شهر و ميزان آلودگي هايي كه اين مراكز به وجود مي آورند شهر تهران را به شكل كابوسي درآورده است كه در طول يك سال اين شهر هفت ماه در آلودگي بسر مي‌برد و 51 روز از هر سال را نيز در شرايط بحراني مي‌گذراند.

بنابراين چندان عجيب نيست كه پايتخت در ميان 146 شهر بزرگ دنيا از نظر تميزي هوا در رده 132 قرار گيرد و در زمره آلوده‌ترين شهرهاي جهان درآيد. تهران بر اساس شاخص هاي سازمان هاي جهاني محيط زيست 2/8 برابر آلوده تر از استاندارد هاي تعيين شده است و اين رقم بسيار نگران كننده است.

يورش قاتلين معلق 

آمارهاي سال گذشته مدير طرح جامع كاهش آلودگي هواي تهران هم نشان مي‌دهد روزانه ‌27 تهراني بر اثر آلودگي هوا جان خود را از دست داده‌اند و بر اساس اعلام مشاور شهردار تهران در امور محيط زيست، تنها در آبان ماه  امسال3600 نفر بر اثر آلودگي هوا در تهران جان باخته‌اند.

همچنين بر اساس اعلام شركت كنترل كيفيت هوا سالانه حدود يك ميليون و 645 هزار تن انواع آلاينده‌ها تنها از منابع متحرك به هواي تهران وارد مي‌شود كه از اين رقم حدود يك ميليون و 354 هزار تن آلاينده منوكسيدكربن، حدود 19 هزار تن آلاينده ذرات معلق، بيش از 109 هزار تن اكسيدهاي ازت و 156 هزار تن هيدروكربن است و بر اساس جديدترين گزارش بانك جهاني خسارت سالانه آلودگي هوا در ايران تا 10 سال آينده با 2 برابر شدن به حدود 16 ميليارد دلار در سال 2016 ميلادي مي‌رسد.

معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران با بیان اینکه آلودگی خودروهای پایتخت با آلودگی30میلیون خودروی سواری برابری می‌کند، گفت: در صورت تزریق بودجه خرید بنزین در بخش مترو این شبکه ظرفیت جابجایی حدود 5/1 میلیون مسافر را به صورت روزانه خواهد داشت.

  نيمي از جمعيت ايران در معرض عوارض ناشي از آلودگي هوا قرار دارند عضو شورايعالي حفاظت محيط زيست ، گفت: نيمي از جمعيت ايران كه در كلان  شهرها زندگي مي‌كنند در معرض آلودگي هوا قرار دارند.

دكتر "محمدتقي امان پور" افزود آلودگي هوا داراي عناصر وعلل مختلفي است كه توسعه بي‌رويه و ناپايدار شهرها يكي ازمهمترين آنهاست.

عضو شورايعالي حفاظت محيط زيست، عمده عوامل ايجاد آلودگي هوا راگسترش كارخانجات‌صنعتي درحاشيه شهرها، ترددخودروهاي فراوان درداخل شهرها، ناوگان حمل و نقل عمومي ضعيف و استفاده مردم از خودروهاي شخصي ذكر كرد.

عضو شورايعالي حفاظت محيط زيست، كمبود فضاي سبز را عامل ديگر آلودگي هوا دانست و گفت فضاي سبز به طور موثر مي‌تواند در جذب آلودگي‌ها و توليد اكسيژن و هواي پاك كمك كند.

تهران فقط 3 روز از بهمن هواي «پاك» داشت

زباله بيمارستاني

یک مقام مسئول در شهرداری تهران هشدار داد :

زباله های بیمارستانی 6 هزار درمانگاه و مطب در تهران رها شده است

مدیرعامل سازمان خدمات موتوری شهرداری تهران از بی توجهی وزارت بهداشت به بحث جمع آوری زباله های بیمارستانی و مراکز درمانی کوچک پایتخت انتقاد کرد و گفت: زباله های بیمارستانی 6 هزار درمانگاه و مطب تهران بدون هیچ نظارتی در شهر رها شده است. مصطفی سلیمی افزود: مراکز درمانی کوچک و مطب های شخصی بدون هیچ گونه نظارتی زباله های پزشکی و بیمارستانی خود را همراه با دیگر زباله های شهری دفع کرده که بهداشت و سلامت شهر را تهدید می کند.

وی با بیان اینکه وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی متولی اصلی دربخش نظارت و جمع آوری زباله های بیمارستانی است ، خاطر نشان کرد : متاسفانه با وجود پیگیری ها و درخواستهای فراوان شهرداری تهران هیچ اقدامی در این خصوص صورت نگرفته است .مدیرعامل سازمان خدمات موتوری شهرداری تهران گفت: شهرداری تهران هم اکنون بدون آنکه وظیفه ای در خصوص جمع آوری اینگونه زبالهه ا داشته باشند ، زباله های بیمارستانی 340 مرکز درمانی پایتخت را جمع آوری و دفن می کند.

وی خاطر نشان کرد: جمع آوری هر کیلو زباله بیمارستانی هزینه ای را به شهرداری تحمیل می کند که وزارت بهداشت حتی یک ریال از آن را پرداخت نمی کند.

سلیمی ، سوزاندن زباله های بیمارستانی به وسیله دستگاههای زباله سوز و یا سایر راهکارهای علمی پیش بینی شده از طرف وزارت بهداشت را از عوامل کاهش معضلات زیست محیطی این زباله ها دانست و از وزارت بهداشت درخواست کرد اقدامات جدی را در این خصوص انجام دهد.

 وزارت بهداشت بايد در تهران زباله‌سوز‌ راه‌اندازي كند

رئيس سازمان حفاظت محيط زيست گفت: وزارت بهداشت براي امحاي زباله‌هاي بيمارستاني در تهران زباله‌سوز مركزي بايد راه‌اندازي كند.

   فاطمه واعظ جوادي در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي فارس افزود: سازمان محيط زيست به وزارت بهداشت راه‌اندازي زباله‌سوز مركزي براي امحاي زباله‌هاي بيمارستاني در تهران را ابلاغ كرده است.

وي گفت: براي امحاي زباله‌هاي بيمارستاني در شهرهاي كوچك نيز سيستم اتوكلاو (بي‌خطرسازي زباله) بايد راه‌اندازي شود كه مجوز آن از سوي محيط زيست صادر مي‌شود.

رئيس سازمان حفاظت محيط زيست اظهار داشت: راه‌ندازي زباله‌سوز در هر بيمارستان، كنترل آن‌ها را با مشكل مواجه مي‌كند و بهتر است زباله‌سوز مركزي احداث شود و تمام بيمارستان‌ها زباله‌هايشان را به آن‌جا منتقل كنند.

جوادي گفت: محيط زيست فقط به عنوان دستگاه نظارتي و حاكميتي راه صحيح و بي‌خطر را به دستگاه‌ها نشان مي‌دهد و دستگاه‌ها بايد نسبت به اجراي آن‌ها اقدام كنند. زباله‌هاي بيمارستاني در حال حاضر مثل زباله‌هاي عادي امحا مي‌شوند.

  زباله‌هاي بيمارستاني تا سال آينده ساماندهي مي‌شود

مديركل دفتر بررسي آلودگي آب وخاك سازمان حفاظت محيط زيست گفت استفاده از روش زباله سوز براي بيمارستان‌ها از سوي سازمان حفاظت محيط زيست نهايي شده و زباله‌هاي بيمارستاني تا سال آينده ساماندهي مي‌شوند.

 سروش مدبري" افزود: امحا زباله‌هاي بيمارستاني مي‌تواند به دو روش بي‌خطرسازي و استفاده از زباله‌سوز انجام شود كه در روش بي‌خطرسازي با استفاده از سيستم "اتوكلاو"تنها زباله‌هاي عفوني از بين مي‌رود و بافت‌ها هنوز خطرناك هستند.

ي بااستنادبه‌بررسي‌هاي انجام‌شده گفت: نسل جديد زباله‌سوزهاي بيمارستاني بهترين روش براي ساماندهي زباله‌هاي بيمارستاني است كه‌اكثركشورهاي پيشرفته جهان نيز از آن استفاده مي‌كنند.

مديركل دفتر بررسي آلودگي آب و خاك سازمان حفاظت محيط زيست گفت: علاوه بر بافت‌ها ، انهدام داروهاي تاريخ مصرف گذشته و سرنگ‌ها نيز بسيار اهميت دارد كه توسط سيستم بي‌خطرسازي اين امكان وجود ندارد.

مدبري افزود: براساس جمع‌بندي انجام شده تنها براي شهر تهران يك زباله - سوز مركزي نصب خواهد شد و هنوز براي محل آن گزارش ارزيابي و مكان يابي نهايي انجام نشده است. وي ادامه داد: نصب زباله سوز در شهرهاي كوچك و روستاها به صرفه نيست، اما در هر استان يك زباله‌سوز نصب خواهد شد. وي گفت: براي خريد و نصب زباله سوز بايد بخش خصوصي وارد عمل شود، چرا كه بخش دولتي از پس هزينه‌هاي آن بر نخواهد آمد و برآوردها نشان مي‌دهد كه يك زباله‌سوز بين هفت تا  ۱۰ميليارد تومان هزينه دارد.

تازه ترین ادعای فاطمه جوادی رییس سازمان محیط زیسترئيس سازمان حفاظت محيط زيست از تعيين تكليف نهايي زباله‌هاي بيمارستاني و عفوني در كشور خبر داد.زباله‌هاي بيمارستاني به دليل داشتن انواع تركيبات خطرناك مانند موادشيميايي، دارويي، ميكروبي و عوامل بيماري‌زا از حساسيت ويژه‌اي برخوردارند و دفع غيراصولي و بهداشتي آن علاوه بر معضلات زيست محيطي، مي‌تواند خاصيت جهش سلولي و سرطان‌زايي براي انسان داشته باشد.

به گفته كارشناسان وزارت بهداشت، انتقال ايدز و هپاتيت از ديگر خطرات زباله‌هاي بيمارستاني است كه مي‌تواند از طريق اجسام تيز و برنده نظير سرنگ و تيغ در تماس با انسان منتقل شود، از اين رو از بين بردن اين زباله‌ها اهميت ويژه‌اي دارد.

ميزان توليد زباله به طور متوسط براي هر تخت بيمارستاني روزانه 7/2 كيلوگرم است و در حال حاضر در كشور حدود 300 هزار تخت بيمارستاني وجود دارد.

انتخاب روش صحيح از بين بردن زباله‌هاي بيمارستاني موضوعي است كه سال‌ها مورد اختلاف دستگاه‌هاي مرتبطي چون وزارت بهداشت، سازمان محيط زيست و شهرداري‌ها بوده است و طي سال‌هاي گذشته بودجه‌هاي مختلفي براي اين موضوع در اختيار وزارت بهداشت و درمان قرار گرفته است به طوري‌كه در سال گذشته يك ميليارد تومان و در سال جاري 2 ميليارد تومان براي امحاي صحيح زباله‌هاي بيمارستاني در اختيار وزارت بهداشت قرار گرفت. سعيد صفاتيان، مشاور دادستان تهران در اين زمينه اعلام كرده است: تا چند ماه پيش مسئله زباله‌هاي بيمارستاني به يك مسئله چالش برانگيز بين سه دستگاه مسئول شامل وزارت بهداشت، شهرداري تهران و سازمان حفاظت از محيط زيست تبديل شده بود و مسئولان اين دستگاه‌ها هر يك به تناوب ديگري را محكوم مي‌كردند به همين علت دادستاني تهران به عنوان مدعي‌العموم با فراخوان مسئولان سه دستگاه و طي جلسات طولاني از آن‌ها خواست تا از مصاحبه‌هايي كه طي آن يكديگر را زير سوال مي‌برند، پرهيز كنند اما ارائه گزارش عملكرد هر دستگاه آزاد است.

زباله‌هاي بيمارستاني در حال حاضر همراه با زباله‌هاي معمولي حمل و امحا‌ مي‌شود و شيرابه‌هاي توليد شده توسط زباله‌هاي بيمارستاني كه به فراورده‌هاي خوني، ترشحات عفوني و حتي مواد راديواكتيو آلوده هستند نيز بسيار خطرناكند و دفن آن‌ها مي‌تواند باعث آلودگي سفره‌ آب‌هاي زيرزميني و ديگر منابع آبي و در نتيجه محصولات زراعي آبياري شده با آن‌ها شوند.

براساس آمارها، روزانه 70 تن زباله بيمارستاني در تهران توليد و جمع‌آوري مي‌شود كه 25 تن آن آلوده و خطرناك است. بررسي‌ها نشان مي‌دهند كه در بيمارستان‌ها از 630 نوع ماده شيميايي استفاده مي‌شود كه از اين تعداد حدود 300 نوع آن غيرسمي و بقيه سمي و خطرناكند.

روش تلفيقي؛ آخرين روش امحاي زباله‌هاي بيمارستاني

فاطمه واعظ جوادي در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي فارس درباره تصميم‌گيري نهايي براي روش امحاي زباله‌هاي بيمارستاني گفت: جلسه نهايي را با وزارت بهداشت برگزار كرده‌ايم كه قرار شد روش تلفيقي را براي امحاي زباله‌هاي بيمارستاني استفاده كنيم.

وي در توضيح روش تلفيقي افزود: يعني به تناسب جمعيت شهرها و روستاها هم سيستم اتوكلاو (بي‌خطرسازي زباله)‌ و هم زباله سوز مركزي را داشته باشيم چون مديريت شهر بزرگي مثل تهران با داشتن بيمارستاني بسيار با روستايي كه در آن هيچ عمل جراحي صورت نمي‌گيرد و زباله‌هاي عفوني چنداني ندارد، متفاوت است.

واعظ جوادي اظهار داشت: در اين طرح بايد تفكيك زباله‌هاي عفوني و پسماندهاي عادي نيز صورت گيرد.

وي گفت: با تشكيل كارگروه مشتركي بين سازمان محيط زيست و وزارت بهداشت تا پايان سال براي هر يك از استان‌هاي كشور دستورالعمل خاص براي روش امحاي زباله‌هاي بيمارستاني صادر مي‌شود.

معاون رئيس‌جمهوري ادامه داد: اولويت براي اعلام روش امحاي زباله‌هاي عفوني با تهران، استان‌هاي شمالي و اهواز است.

واعظ جوادي تصريح كرد: از سال 86 زباله‌هاي بيمارستاني به طور صحيح ساماندهي مي‌شوند.

قانون فراموش شده پسماندها چه مي‌گويد؟

بنابر قانون مديريت پسماندها كه در ارديبهشت 83 در مجلس شوراي اسلامي تصويب شده و به تأييد شوراي نگهبان نيز رسيده است متولي جمع‌آوري و بي خطرسازي زباله‌هاي بيمارستاني، وزارت بهداشت و درمان بوده و اين وزارتخانه وظيفه دارد با تأمين امكانات و تجهيزات لازم در محيط مراكز درماني، نسبت به اين امر اقدام كند‌ اما متأسفانه با گذشت بيش از 2 سال از تصويب اين قانون، هيچ تجهيزاتي در وزارت بهداشت براي امحاي صحيح اين زباله‌ها وجود ندارد.

سروش مدبري، مدير كل دفتر آب و خاك سازمان محيط زيست در زمينه روش از بين بردن زباله‌هاي بيمارستاني مي‌گويد: سيستم زباله‌سوز مركزي امروزه در تمام كشورهاي دنيا مورد استفاده قرار مي‌گيرد و از طرفي مورد تأييد سازمان جهاني بهداشت نيز است، كشور سوئيس كه از پيشگامان محيط زيست است با داشتن 28 دستگاه زباله‌سوز مركزي از اين سيستم استفاده مي‌كند و نروژ از اين راه، انرژي توليد مي‌كند، در آمريكا نيز زباله سوزهاي تك تك بيمارستان‌ها را جمع كرده و به سوي ايجاد سيستم مركزي رفته‌اند.

مجلس ناراضي است

محمدجعفر سادات موسوي، رئيس فراكسيون محيط زيست مجلس از وضعيت امحاي زباله‌هاي بيمارستاني در كشور انتقاد كرد و گفت: متأسفانه امحاي زباله بيمارستاني در كشور همچنان به روش سوزاندن سنتي است و وزارت بهداشت حاضر به صرف هزينه براي اين زباله‌ها نيست. به گفته وي سازمان حفاظت محيط زيست در موضوع امحاي زباله‌هاي بيمارستاني وظيفه دارد دستورالعمل‌هاي لازم را ارائه كند و ناظر بر اجراي آن‌ها از سوي وزارت بهداشت و درمان باشد و وزارت بهداشت نيز بايد هزينه‌هاي آن را بپردازد.

رئيس فراكسيون محيط زيست مجلس اظهار داشت: روشي را براي امحاي زباله‌هاي بيمارستاني و عفوني به محيط زيست پيشنهاد كرده‌ايم كه در آن سيستم 2 كوره است و با حرارت يك 1600 درجه زباله بيمارستاني را مي‌سوزاند و دود ناشي از سوختن آن‌ها از فيلترهاي اسيدي و قليايي عبور داده مي‌شود و در نهايت چيزي كه از اين زباله‌ها باقي مي‌ماند در بسته‌هاي وكيوم شده قابل دفن است، چون مبلغ خريد اين سيستم‌ها بالاست مسئولان حاضر به صرف هزينه در اين زمينه نيستند و به روش‌هاي سنتي عمل مي‌كنند.

وزارت بهداشت 70 ميليارد تومان اعتبار كم دارد

به گفته مسئولان وزارت بهداشت، وزارت بهداشت درخواست 70 ميليارد تومان اعتبار را از سازمان مديريت براي خريد و نصب دستگاه‌هاي اتوكلاو در مراكز پزشكي كرده است كه در سال 85 فقط 2 ميليارد تومان آن تصويب شده و تاكنون فقط 800 ميليون تومان آن تخصيص شده است.


کلمات کلیدی: