آلودگی ۱
ساعت ٤:٥٧ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٥ اسفند ،۱۳۸٥  

125مركزدرماني درشرايط بحران آلودگي صوتي

آلودگي صوتي در پايتخت بحراني شده است

مديرعامل شركت كنترل كيفيت هوا گفت: منطقه 6 با میزان آلودگی صوتی بالاتر از حد استاندارد به عنوان آلوده ترین منطقه به لحاظ آلودگی صوتی در شهر تهران شناسایی شده است. به گفته وي نصب سدهاي آكوستيكي در مجاورت بزرگراهها و خيابانها از جمله راهكارهاي كنترل آلودگي صوتي در نقاط بحراني است البته در ايران اغلب سدهاي صوتي بتني است در صورتي كه امروزه سدهاي صوتي شفاف براي حفظ نماي شهر نصب مي‌شود.

 آلودگى صوتى چيست؟

بحث آلودگى بحث مفصلى است، سالهاست كه در مورد آلودگى هوا و آلودگى آب و محيط زيست و خاك، مطالب بسيارى شنيده ايم. اما آلودگى جديدترى كه مجبور به تحمل آن هستيم «آلودگى صوتى» است.

همه ما به شكلهاى مختلف سروصدا را تحمل مى كنيم. در بعضى شرايط خود ما منبع مولد اين صدا و در برخى حالات قربانى آن هستيم. درست مانند افراد سيگارى و غيرسيگارى كه هر دو از دود موجود در محيط آسيب مى بينند. البته به طور حتم فردى كه قربانى يك امر غيرارادى و ناخواسته است هميشه بيشتر آسيب مى بيند.

تحقيقات نشان داده است افرادى كه در اطراف مراكز شلوغى چون فرودگاهها يا ايستگاههاى راه آهن و... زندگى مى كنند، در مقايسه با سايرين به دفعات بيشترى دچار سردرد مى شوند و احتمال بروز تصادفات كوچك در مورد آنها بيشتر است. اين افراد اعتياد بيشترى به مصرف قرصهاى مسكن و خواب آور پيدا مى كنند.

تفاوت آلودگى صوتى با ساير آلودگيها

اين آلودگى از جهات زير با ساير آلودگيهايى چون هوا، آب، خاك و... فرق دارد.

۱- آلودگى صوتى گذراست به اين معنا كه وقتى منبع آلودگى از بين برود محيط از آسيب آن حفظ مى شود. اما آلودگى اى كه در محيط ايجاد مى كنند باقى مى ماند.

۲- ساير انواع آلودگى را مى توان اندازه گيرى كرد، گرچه در مورد صوت مى توان هر صدا را به تنهايى اندازه گرفت اما سنجش و ارزيابى صداى كلى محيط كار مشكلى است.. ۳- تعيين و تفسير و توصيف شلوغى و صداى آزاردهنده كاملاً نسبى است.

يكى از عوامل تعيين كننده آلوده بودن يا نبودن چيزى بسته به آن دارد كه چه مقدار آن عامل به سلامت ما آسيب مى رساند و از آنجايى كه سروصدا عامل استرس و عامل بسيارى از بيماريهاى انسان است مى توان گفت شلوغى و سروصدايى كه باعث رنجش ما باشد، آلوده كننده محيط زندگيمان محسوب مى شود.

عوامل تشديد كننده آلودگى يك صدا

«بلندى» يك صدا تنها يكى از اجزاى تأثيرگذار آن بر انسان است. زمان، مكان مدت تأثيرپذيرى، منبع مواد صوت، شرايط روحى شنونده و كنترل يا عدم كنترل او بر آن صدا خود مى تواند صدايى را آزاردهنده يا روح افزا كند.

صداى باز نشدن يك بسته بيسكويت هرگز در گوشه اى از خيابانى شلوغ توجه ما را جلب نمى كند. به عبارتى آن را نمى شنويم اما همين صدا اگر در كتابخانه اى خلوت يك هفته پيش از امتحان كنكور! در حالي كه شب را نخوابيده ايم و الآن ساعت ۲ بعدازظهر است و... شنيده شود از صداى ناشى از هيجان آتش بازى چهارشنبه سورى و استفاده از انواع نارنجكها، بلندتر و آزاردهنده تر به نظر مى رسد!

واحد اندازه گيرى صوت:

(dB) يا دسى بل واحدى است كه در اين مقاله زياد به آن برخورد مى كنيم و واحد اندازه گيرى شدت صوت است. اين واحد لگاريتمى است، به اين معنا كه ۲ برابر شدن شدت صوت به مفهوم ۲ برابر شدن واحد دسى بل نيست.

مفهوم بلندى يك صدا در گوش انسان، مفهومى نيست كه مستقيماً به واحد دسى بل مرتبط باشد شدت صوت با مسافت هم نسبت عكس دارد.كه اين نسبت هم تابع ارتباطات عددى معمول نيست براى نمونه يك صداى ۱۰۰ دسى بلى در ۱۰ متر در مسافت ۲۰ متر db94 مى شود و در ۴۰ مترى معادل ۸۸ دسى بل (۲ برابر شدن مسافت ۶ واحد شدت صوت را كم مى كند) و...

سروصدا و ديدگاه روانشناسى:

تحقيقات نشان داده است كه انسانهاى درون گرا در مقايسه با افراد برون گرا نسبت به سروصدا تحريك پذيرتر هستند و كوچكترين صداها مى تواند آرامش درونى آنها را به هم بزند.

در ضمن اينكه در زمان ناراحتى، افسردگى، نگرانى يا شرايط سخت عاطفى همچون طلاق، بيكارى، مرگ يك عزيز و... صداهاى عادى تر فرد را زودتر به ستوه مى آورند و آنها را شلوغى قلمداد مى كند.

تفاوت بين «صدا» و «سروصدا» چيست؟

واكنش ما در مقابل صداها يكسان نيست. همه ما هر روز صداهاى مختلفى را در شرايط و مكانهاى متفاوت مى شنويم كه اگر آن صداها با امورى كه انجام مى دهيم تداخل داشته باشد آن صدا در نظر ما شلوغى يا سروصدا مى آيد.

صدايى كه براى يك فرد آزاردهنده است مى تواند براى ديگرى لذت بخش باشد.

شلوغى و صداى بلند آسيبهاى بيش از آسيب گوش ايجاد مى كند!

سروصدا علاوه بر مشكلات شنوايى، مى تواند مشكلات قلبى- عروقى، تند شدن ضربان قلب، افزايش فشارخون، مشكلات گوارشى، كم شدن هوشيارى و پايين آمدن قدرت حافظه، عصبانيت، اتساع مردمك چشم و كم شدن ديد را به وجود آورد.

همچنين يكى از مشكلاتى كه در اثر سروصدا ايجاد مى شود، به هم خوردن عادات خواب و بى خوابى است كه در شهرهاى بزرگ بسيارى از مردم با آن درگير هستند.

آلودگى صوتى باعث كاهش زمان خواب، يا افزايش تعداد دفعات بيدار شدن و به قول معروف از خواب پريدن مى شود.

براى اينكه يك صدا بتواند شخصى را از خواب بى خواب كند! چند عامل مهم است.

۱- نوع صدا و آلودگى صوتى (مثلاً صداى يك بلبل يا صداى وزوز پشه!)

۲- تكرار آن (صداى زنگ زدن يك ساعت يا به صدا درآمدن ۵ ساعت هر كدام به فاصله ۵ دقيقه از ديگرى)

۳- مدت آن (صداى ريخته شدن آب در يك ليوان يا صداى چكه چكه كردن شير آب به طور ممتد.)

۴- شدت آن (صداى نفسهاى عادى هم اتاقى در خوابگاه دانشجويى يا صداى خروپف شديد او)

۵- آستانه تحريك پذيرى يك شخص (شخص با صدايى به شدت ۳۵ دسى بل بيدار مى شود اما شخصى ديگر در ۹۰ دسى بل همچنان راحت مى خوابد و خم به ابرو نمى آورد.)

۶- مراحل خواب، اينكه ما اول خوابمان باشيم يا عميقاً خواب باشيم و هفت پادشاه را خواب ببينيم خيلى مهم است. قرار گرفتن شخص در مرحله عميق خواب نياز به شدت بيشترى از صوت براى بيدار شدن دارد.

- البته متغيرهاى ديگرى چون بالا رفتن سن هم مؤثر است. يك فرد جوان ممكن است به قول مادرش با صداى توپ و تانك هم بلند نشود اما يك پدربزرگ يا مادربزرگ با آهسته ترين صداى پاى نوه مچ او را مى گيرد!

- انگيزه براى بيدار شدن از خواب هم خود مهم است. روز كارى بيدار شدن و حضور در سر كار و كارت زدن آن هم ساعت ۸ صبح بسيار سختتر از بيدار شدن از خواب در روز جمعه آن هم ساعت 5/4 صبح و حضور در كوهستان است.

- از طرف ديگر سازش با سروصدا هم فاكتور مهمى است بسيارى از مادران كودكان خود را با صداى راديو و تلويزيون مى خوابانند و تحريك پذيرى او در مقابل صدا كم مى شود. اما عده اى ديگر در زمان خواب كودك حتى در خانه قدم هم نمى زنند!

مقايسه شدت چند نوع صدا با يكديگر:

- صداهاى موجود در خانه اى ساكت نه آپارتمانى شلوغ db ۲۰ - صداى صحبت معمولى db ۴۰ - صداى زنگ تلفن db ۶۰

- صداى هواكش سالم نه خراب!! db ۷۵ - صداى حاصل از ترافيك سنگين db ۱۰۰ - صداى ناشى از موتور هواپيما db ۲۰۰-۱۰۰

- اگر كار شما به گونه اى است كه بايد صدايى با شدت db75 را براى ۸ ساعت در روز تحمل كنيد مراقب گوشهاى خود باشيد و فكر اساسى كنيد.

اغلب خيابانهاي تهران،آلودگي صوتي بيش از  ۷۰دسي بل دارندبه آلاینده های موجود صدای بلند گوهای مساجد را نیز باید افزود.

يك متخصص و كارشناس آلودگي هوا گفت: با توجه به مدلسازي‌هاي انجام شده اكثر خيابان‌هاي شهر تهران داراي آلودگي صوتي بالاتر از از حد استاندارد و به ميزان  ۷۰دسي بل هستند.

دكتر "يوسف رشيدياز ترافيك، راه آهن، فرودگاه ، كارگاه‌هاي صنعتي و تجاري به عنوان مهم‌ترين منابع ايجاد آلودگي صوتي در كلان شهرها ياد كرد.

وي با اظهار اين كه حد استاندارد آلودگي صوتي براي اماكن مختلف متفاوت است،افزود:همچنين براي تعيين ميزان استاندارد آلودگي صوتي، هر شبانه روز به دو دوره زماني  ۶صبح تا  ۱۰شب و  ۱۰شب تا شش صبح تقيسم مي‌شود.

اين متخصص زيست محيطي و آلودگي هوا گفت:بر اين اساس،اين كه مكاني داراي كاربري تجاري، مسكوني، صنعتي، درماني و يا آموزشي باشد،ميزان استانداردها براي آنها در دو دوره مشخص شده شبانه روز متفاوت خواهد بود.

رشيدي افزود: مثلا براي ساختمان مسكوني در دوره زماني روز حد استاندارد آلودگي صوتي  ۵۵دسي بل و در دوره شب  ۴۵دسي بل است. وي ادامه داد:استاندارد آلودگي صوتي براي اماكن آموزشي و درماني نيز به خاطر كاربري خاصشان بايد پايين تري از ساير اماكن باشد.

اين متخصص اظهار داشت:با توجه به مدلسازي‌ها و اندازه‌گيري‌هايي كه انجام شده، آلودگي صوتي اكثر خيابانهاي تهران بسيار بالاتر از ميزان استانداردي است كه براي اماكن مسكوني در نظر گرفته شده است.

رشيدي افزود:وضعيت آلودگي صوتي خيابان‌هاي تهران در شب به خاطر پايين‌تر بودن حد استاندارد درنظر گرفته شده، بسيار بدتر از دوره زماني روز است. وي،يكي‌از دلايل مهم اين مشكل در تهران را محدود بودن تردد خودروهاي سنگين در اين شهر در دوره زماني شب دانست. اين متخصص آلودگي هوا گفت: كمترين ميزان سر و صدا در اكثر خيابان‌هاي شهر تهران در ساعات دو تا سه بامداد رخ مي‌دهد و بيشترين آن در ساعت  ۶تا  ۷صبح، به علت شروع ساعت كاري در شهر است. رشيدي افزود: البته براي مناطق جنوبي تهران ميل به ساعت  ۶صبح و در مناطق شمالي تر به سمت  ۷و  ۸صبح سوق پيدا مي‌كند. وي تاكيد كرد: به منظور كاهش اين مشكل در زندگي صنعتي امروزي، نياز به حركت جمعي است، به گونه‌اي كه بدون يك حركت جمعي نمي‌توان با موفقيت به حفاظت، بهره‌وري و بهره برداري منطقي از محيط زيست دست يافت.

آلودگي هوا

منابع آلودگي هوا و کاربرد پرتو فرا بنفش و ازون

١- مقدمه

استفاده از پرتو فرابنفش چند سالي است که بصورت صنعتي کاربرد دارد .

در سالهاي ١٩٨٠ ميلادي انواع زيادي از محصولات U.V. به بازار عرضه شد ولي کم کم در اثر افزايش توقعات مشتريها در ارتباط با کيفيت و سلامت فقط چند کشوري در سطح جهاني به توليد اين کالا مبادرت مي ورزند . امروزه استفاده از اشعه ماورا بنفش براي ضد عفوني ، پاستوريزه کردن و استريليزاسيون آب و هوا بکار رفته و به عنوان يکي از بي خطرترين و نزديکترين روشها به طبيعت به شمار مي رود.

استفاده از گاز ازون بعنوان يک اکسيد کننده قوي و عاملي براي تصفيه شيميايي هوا و از يبن بردن بوهاي نامطبوع نيز به تازگي مورد توجه قرار گرفته است و علي رغم برداشتهاي غلط بتدريج مورد قبول واقع شده و کاربرد آن گسترده مي شود . دستگاههاي استفاده کننده از اشعه ماورا بنفش کم خرجترين ،‌ساده ترين  و در عين حال کارآمد ترين دستگاههاي ضد عفوني کننده به شمار مي روند و مي توانند به ميزان ٩٩/٩٩ درصد ميکروب ها ، ويروس ها ، قارچها و... را نابود کنند . از پرتو فرابنفش در ايران تنها در بيمارستان ها و آن هم بصورتي بسيار ناقص در اطاقهاي عمل استفاده مي شود . اين شرکت براي اولين بار اقدام به استفاده از روش پرتودهي ماورابنفش و ازون دهي در جهت سلامت محيط زيست نموده است و مفتخر است که تاکنون در اين راه گامهاي بلندي در کشور عزيزمان برداشته و اميدمان آن است که اين ره پر رهرو باد.تمام موجودات زنده براي پيدايش و حفظ بقاي خود به سه دسته ترکيبات اصلي نياز دارند که عبارتند از آب ، اکسيژن و مواد غذايي . اهميت  آب و اکسيژن که از هواي موجود در جو پيرامون کره زمين به دست مي آيد بيشتر است بطوري که بسياري از موجودات پست مانند موجودات تک سلولي در صورت در دسترس نبودن مواد غذايي تا مدتهاي مديدي به زندگي بصورت غير فعال ادامه مي دهند و يا گياهان در طول روز تنها با دريافت آب ، دي اکسيد کربن و انرژي نورخورشيد به حيات خود ادامه داده و توليد اکسيژن مي کنند و فقط در شب به اکسيژن نياز دارند . خود انسان نيز در صورتي که آب به اندازه کافي در دسترس داشته باشد ٣-٢ ماه بدون غذا زنده مي ماند .

متاسفانه فعاليت هاي روزافزون بشر بويژه پس از انقلاب صنعتي روزبروز بر آلودگي منابع آب افزوده و در مقياسهاي بزرگ سبب آلودگي هوا مي شود . بنابراين حفظ اين منابع از انواع آلودگيها يا رفع آلودگيها بروشهاي گوناگون به يکي از دل مشغوليهاي اصلي بشر تبديل شده و گاه بصورت يک معضل در آمده است .

از جمله اين آلودگيها ، آلودگيهاي شيميايي و ميکروبيولوژيکي است . در اين نوشتار ابتدا مروري مختصر بر منشا آلودگي هوا شده است وسپس به سازوکارهايي که طبيعت براي مقابله با اين آلودگيها برگزيده است اشاره شده است . در ادامه از روشهاي متداول و رايج مقابله با اين آلودگيها سخن به ميان آمده است و در نهايت روشهاي جديدي که الهام گرفته از طبيعت بوده و سالهاست در کشورهاي پيشرفته از آنها استفاده مي شود معرفي شده است . ٢- منشا آلودگي هوا :

براي اينکه بدانيم منشا آلودگي منابع هوا از کجاست ابتدا بايد بدانيم اين آلودگي ها چه هستند .هواي سالم هوايي است که ميزان ذرات معلق آن از يک حد خاصي تجاوز نکرده و يک سري ترکيبات شيميايي آن مانند دي اکسيد کربن در يک محدوده خاص باقي مانده و يک سري آلاينده هاي شيميايي مانند مونوکسيد کربن و اکسيدهاي نيتروژن و گوگرد ترجيحا در آن ظاهر نشده و يا در حداقل مقدار مجاز قرار گيرد . همچنين وجود برخي از ميکروارگانيسم ها در هوا خطرناک بوده و افزايش برخي ديگر از يک حدي معين خطرناک است . بنابراين آلودگي هاي هوا به صورت زير دسته بندي ميشوند .

١- آلاينده هاي شيميايي٢- آلاينده هاي ميکرو بيولوژيکي٣- ذرات معلق

منشا آلودگي هوا را مي توان به سه دسته تقسيم کرد :

١- طبيعت٢- حيوانات٣- انسانها

برخي از فعل و انفعالات طبيعي مانند سيلابها ، آتشفشانها ، تغيير و تحولات لايه هاي پوسته زمين گاه در مقياسهاي بسيار بزرگي سبب آلودگي هوا مي شود . بروز آتشفشانها در چند سال اخير در برخي از کشورهاي آسيايي شرقي و کاهش ديد ناشي از آن براي پروازهاي مسافربري که از طريق جرايد به اطلاع عموم رسيده است ، خود شاهد اين مدعاست.

بروز آتشفشانها سبب بيرون ريختن مواد معلق و گازهاي شيميايي در تناژهاي بسيار بالايي مي شود .

حيوانات در مقياسهاي کوچک بيشتر در حد آلودگي هاي ميکروبيولوژيکي در آلوده کردن هوا موثرند . اما انسان در مقياس وسيع ، بويژه پس از انقلاب صنعتي و با راه اندازي صنايع مختلف و استفاده از سوخت فسيلي ، بشدت باعث آلودگي هوا شده و روزبروز بر دامن اين آلودگي ها مي افزايد ، بطوريکه امروزه در مورد هوا بارها شاهد بحرانهايي در داخل کشور و خارج از آن بوده ايم .

١-٢- طبيعت چه سازگاروکارهايي براي مقبله با آلودگي ها دارد ؟

دست تواناي طبيعت به ياري پروردگار در طي ساليان متمادي چنان شرايط متعادلي را در کره خاکي ما حکم فرما نموده است که امکان زيستن براي انواع موجودات زنده با تنوع بسيار زياد امکان پذير شده است .

تمام پديده هاي موجود در طبيعت نيز به ياري حفظ اين شرايط پرذاخته و هر کجا که تعادل نظامها بر هم خورده با قدرت و در عين حال ظرافت خاصي تعادل دوباره برقرار مي شود .

طبيعت براي پاک نگهداشتن هوا سازوکارهاي متعدد و جالبي دارد . نور خورشيد دامنه وسيعي از طيف الکترومغناطيس را از خود ساطع مي کند . هر قسمت از اين طيف خاصيتي داشته و کار ويژه اي انجام مي دهد . اگر از طول موجهاي بلند شروع کرده و به طرف طول موجهاي کوتاه پيش برويم به ترتيب ابتدا امواج مادون قرمز را خواهيم داشت که انرژي گرمايي را فراهم مي کند . سپس به محدوده کوچک امواج نوراني ميرسيم که توسط چشم ما قابل رويت است . پس از آن امواج ماورا بنفش را داريم . اين امواج براي حيات موجود بر روي کره خاکي تهديد آميز است اما لايه اي از اکسيژن رقيق در سطوح بالاي جو بخش عمده اي از اين امواج با طول موجهاي بسيار خطرناک را جذب و تبديل به ازون و امواج مادون قرمز مي نمايد که هيچ نوع ضرري براي موجود زنده ندارد . باين ترتيب اين لايه که به لايه ازون معروف است مانند فيلتري طبيعي عمل کرده و و تنها به بخش اندکي از امواج ماورا بنفش اجازه رسيدن به سطح زمين مي دهد . اين بخش اندک عمدتا وظيفه نگهداشتن تعادل ميکروارگانيسمي موجود در سطح زمين و هواي اطراف آن را به عهده دارد .

پس از امواج ماورا بنفش ، امواج يونيزه کننده ، اشعه X و اشعه کيهاني را داريم که بسيار پرقدرت بوده و کار اصلي آن يونيزه کردن اتم گازهاي موجود در لايه هاي فوقاني جو است .اين لايه هاي يونيزه شده چندين وظيفه به عهده دارند . اول از همه از نفوذ بيشتر امواج يونيزه کننده ، اشعه X و اشعه کيهاني جلوگويري مي کنند . ثانيا با باردار کردن ذرات معلق موجود در جو تحتاني و نزديک به زمين باعث تجمع اين ذرات و گرد آمدن آنها پيرامون يکديگر و ساخت ذرات درشت تر و در نهايت ته نشين شدن آنها مي شود . به اين ترتيب ذرات معلق نيز از هوا گرفته مي شود . البته لايه هاي يونيزه شده خواص ديگري هم دارند که توضيح آنها در اين بحث نمي گنجد.

در نهايت مقدار کمي ازون نيز در جو تحتاني و نزديک به سطح زمين بر اثر تابش اندک پرتو ماورا بنفش خورشيد و نيز بر اثر رعد و برق بوجود مي آيد که باعث طراوت و تازگي هوا و ازبين رفتن بسياري از آلاينده هاي شيميايي و کمک به از بين بردن ميکروارگانيسمهاي مضر مي شود . بوي هواي پاک کوهستان و همچنين هواي پاکي که پس از هر رعد و برق استنشاق مي شود مربوط به همين مقدار اندک ازون در سطح زمين است .

 ٢-٢- روشهاي متداول و رايج براي مقابله با آلودگي هوا :

انسان در طول زندگي خود متوجه ضرر و زيانهاي ناشي از آلوده شدن هوايي که استنشاق مي کند شده است و روشهايي را براي مقابله با آنها ابداع و بکار برده است . برخي از اين روشها الهام گرفته از طبيعت است . اما برخي را نيز طي پيشرفت تکنولوژي ابداع کرده است که گاهي ضرر و زيانهاي ناشي از آنها بيشتر از منافع آنها است.

در تصفيه و ضد عفوني هوا روشهاي فيزيکي و شيميايي متفاوتي بطور مجزا يا توام بکار مي روند .

از روشهاي فيزيکي مي توان فيلتراسيون ، ته نشين کردن ذرات و پرتو دهي فرابنفش را نام برد .با فيلتراسيون بسته به نوع فيلتر بکار رفته ذراتي به درشتي گردوغبار تا ذراتي به اندازه ويروسها از هوا جدا مي شوند . فيلترهايي که مي توانند باکتريها و ويروسها را از هوا جدا کنند بسيار گران هستند.

ته نشين کردن ذرات روش ديگري براي جدا کردن ذرات معلق از هوا ميباشد.

اينکار با استفاده از نيروي جانب مرکز ( گريز از مرکز ) دز سيکلونهاي گوناگون و يا باردار کردن ذرات و سپس جذب آنها  روي صفحات داراي بار الکتريکي انجام مي شود .

اخيرا تلفيقي از روش فيلتراسيون و ته نشيني به وسيله باردار شدن ذرات به منظور جداسازي ذرات معلق بکار گرفته شده است .

با پرتو دهي فرابنفش به راحت ترين شکل ممکن بشرط طراحي مناسب تمام ميکروارگانيسمهاي مضر در هوا از بين مي روند.

روشهاي شيميايي در تصفيه هوا کمتر کاربرد دارند اما مي توان به روشهايي چون شستشوي شيميايي هوا و ازون دهي اشاره کرد .

شستشوي هوا با آب و يا يک سري مواد شيميايي به منظور انحلال و جدا کردن تعدادي از آلاينده هاي شيميايي و مضر از هوا مي باشد . کاربرد اين روش بويژه در سيستمهاي هواساز اماکني که در شهرهاي بزرگ قراردارند بسيار مهم است .

ازون دهي در حد استانداردهاي مجاز به منظور ضد عفوني کردن هوا و از بين بردن تعدادي از آلاينده هاي شيميايي و بوهاي نامطبوع بکار مي رود.

٣-٢- استفاده از روشهاي جديد در امر تصفيه هوا

امروزه در کشورهاي پيشرفته براي تصفيه و ضد عفوني منابع آب و هوا استفاده از روشهايي که با طبيعت سازگار باشند بطور روز افزون مورد توجه قرار مي گيرد . کاربرد پرتو فرابنفش و ازون از اين جمله بوده و هر دو بر گرفته از روشهايي است که طبيعت براي تصفيه و ضد عفوني منابع آب و هوا اختيار کرده است .

٣ - تعريف

١-٣- پرتو فرابنفش : پرتو فرابنفش طول موج بين ١٩٠تا ٣٥٠ نانومتر طيف الکترو مغناطيس مي باشد و انرژي آن تا حدي است که مي تواند روي پيوندهاي ملکولي اثر گذاشته و آنها را شکسته و پيوندهاي جديدي را پديد آورد . طول موجي که براي از بين بردن ميکروارگانيسمها مورد نظرات است ٢٥٤ نانومتر مي باشد. در اين طول موج رشته هاي وراثتي اين موجودات شامل انواع باکتريها ، ويروسها ، قارچها ، مخمرها و جلبکها به هم جوش خورده و قدرت تکثير از اين موجودات گرفته مي شود .

اين طول موج خاص به طور مصنوعي با تخليه الکتريکي درون بخار جيوه در لامپهاي مخصوص مولد پرتوفرابنفش  توليد مي شود . در واقع اين لامپها عصاره ميکروب کش نور خورشيد را تهيه مي کنند.

٢-٣- ازون : ازون شکل سه اتمي اکسيژن است . گازي است با بوي نافذ با قدرت اکسيد کنندگي بسيار بالا . در طبيعت با تابش پرتو فرابنفش نور خورشيد و همچنين بر اثر تخليه الکتريکي هنگام رعدو برق پديد مي آيد . بطور مصنوعي بوسيله طول موج ١٨٩-١٨٥ نانومتر لامپهاي فرابنفش مخصوص توليد ازون ، تخليه الکتريکي و روشهاي الکتروشيميايي توليد مي شود .

خاصيت اکسيد کنندگي زياد اين گاز سازوکار اصلي آن در مراحل مختلف تصفيه هوا مي باشد .

٤ - کاربردها

١-٤) کاربرد پرتوفرابنفش در تصفيه هوا

هواي يکي از عناصر اصلي براي بقاي موجودات از جمله انسان است . بنابراين حفظ آن از انواع آلودگي هايي که ناشي از فعل و انفعالات طبيعت يا فعاليتهاي بشري مي باشد از مهمترين موضوعاتي است که مورد توجه مي باشد . از جمله اين آلودگي ها ، آلودگي به انواع ميکروارگانيسم هاي مختلف مي باشد.

ماهيت هوا طوري است که مي تواند ميکروارگانيسم هاي گوناگوني رادر خود ذخيره سازد و انتقال دهد. پالايش هوا از اين ميکروگانيسم ها از نظر حفظ يک سطح بهداشتي و استاندارد و نيز از بين بردن کامل آنها در مکانهايي خاص از اهميت بسزايي برخوردار است.

در هوا ميزان دوز لازم پرتوفرابنفش که براي از بين بردن ميکروارگانيسم هاي موجود در هوا لازم است مشخص است . کاربرد مولدهاي پرتو فرابنفش در مکانهايي مانند بيمارستانها ، صنايعي که پروسه توليد در آنها بايد بدون حضور ميکروارگانيسمها باشد مانند صنايع الکترونيک ، غذايي ، دارويي، ‌سرم سازيها و... سابقه اي ديرينه دارد .

مروري بر پيشينه آلودگي هوا ، منابع و راههاي پيشگيري

آلودگي هوا مانند هر پديده ديگري داراي پيشينه اي است كه مطالعه آن از ديدگاه متخصصانِ محيط زيست، بخش قابل توجهي از پژوهش هاي كارشناسي را در برمي گيرد. علاوه بر اين، صاحبان مشاغلي چون پزشكان، مسئولان و متوليان شهري، صاحبان صنايع، توليدكنندگان سوخت هاي فسيلي، مسئولان بهداشت محيط و افراد متعدد ديگري كه مستقيم يا غيرمستقيم با آلودگي هوا مسايل آن در ارتباط هستند، آلودگي هوا را از زواياي گوناگون مورد بحث قرار داده و در موارد بسيار راه حلهايي براي اين بلاي فراگير ارائه داده اند.

    در مقاله حاضر ضمن مروري بر تاريخچه آلودگي هوا و آثار مخرب آن به نكات متعددي در اين زمينه پرداخته شده و راهكارهايي براي كاهش اين پديده مطرح شده است.

    آلودگي هوا را نمي توان مربوط به دوران حاضر و يا يك عصر خاص دانست. حتي قبل از اينكه بشر اوليه موفق به كشف آتش شود، يعني بتواند با برهم زدن دو سنگ »آتش زنه« بر يكديگر و يا ايجاد اصطكاك سريع بين دو قطعه چوب خشك، آتش توليد كند، آلودگي هوا بر اثر دود حاصل از آتش سوزي طبيعي جنگل ها وجود داشته است.

    اما آلودگي هاي هوا در اعصار كهن نسبت به طبيعت بكر و دست نخورده آن دوران، بسيار اندك و حتي قابل چشم پوشي بود تا اينكه در اوايل قرن بيستم وبا ورود به دنياي صنعتي، بر اثر كشف زغال سنگ و سوخت هاي فسيلي اشكال تازه اي از آلودگي هوا پديد آمد.

    اعدام آلوده كنندگان هوا

    در قرن61 ميلادي، فيلسوف رومي به نام سنكا (Seneca) در گزارشي از وضعيت رم مي گفت: »وقتي من از هواي سنگين رم و بوي بد دودكش ها كه مي چرخيدند و بخارات بيماري زا و دوده را به هوا مي ريختند خارج شدم تغييري در حالت خود احساس كردم« وقتي كه آلودگي هوا در كاخ تاتبري (Tutbury Castle) در ناكينگهام براي الينور همسر هِنري دوم غير قابل تحمل بود، تغيير مكان داد.160 سال بعد سوخت زغال سنگ در لندن ممنوع شد، به طوري كه در سال1300 ميلادي ادوارد اول طي صدور فرماني اعلام كرد: »تمام كساني كه صداي مرا مي شنوند آگاه باشند كه اگر به علت سوزاندن زغال مقصر شناخته شوند سر خود را از دست خواهند داد«. در سال1661 جان اِوِلين (John Evelyn) در بروشوري با عنوان فومي فوجيوم (Famifugium) راه حل هايي را براي كاهش آلودگي هاي هوا پيشنهاد كرد كه هنوز بسياري از آنها كاربرد دارند.     مسائل و مشكلات آلودگي در دوران هاي انقلاب صنعتي (از ابتداي قرن بيستم تا سال1925 و از سال1925 به بعد) با يكديگر متفاوت بوده است.

    حوادث جهاني آلودگي هوا


کلمات کلیدی: